Leraar24.nl

Veel kinderen verlaten de basisschool zonder ooit een mannelijke leraar te hebben gezien. En ook op middelbare scholen loopt het aantal mannelijke leraren terug. Wat betekent dit voor de leerlingen en met name voor de jongens? Er wordt regelmatig gesproken over ‘jongensproblemen’. Jongens zouden slechter presteren en te vroeg de school verlaten. Valt dit probleem te wijten aan de feminisering van het onderwijs?

Vrouwelijke leraren zouden volgens deskundigen vooral eigenschappen stimuleren die men traditioneel ook meer als vrouwelijk beschouwt. Rustig blijven en veel praten wordt beloond, terwijl er juist weinig ruimte is voor typisch jongensgedrag zoals stoeien, ontdekkingsdrift, leiderschap en competitief gedrag. Dit gedrag wordt door vrouwen vaak als lastig en brutaal ervaren. Daardoor zouden jongens tekort komen in hun sociale en emotionele ontwikkeling tijdens het basisonderwijs. Omdat ze zich niet prettig voelen in de klas zou hun motivatie verslechteren en hun prestaties teruglopen.
Volgens Louis Tavecchio, hoogleraar Kinderopvang aan de Universiteit Amsterdam en Lauk Woltring, jongensspecialist van de Hogeschool van Amsterdam is dit een groot probleem met grote gevolgen.

-    jongens blijven vaker zitten
-    gaan twee keer zo veel naar het speciaal onderwijs
-    gebruiken meer drugs en alcohol
-    verkeren meer in het criminele circuit dan meisjes

De meisjes zijn daarentegen bezig met een inhaalslag op het gebied van leerprestaties. Tavecchio en Woltring schrijven deze ontwikkelingen toe aan de vrouwelijke cultuur die op de basisscholen heerst. Volgens Tavecchio hebben jongens mannelijke voorbeeldfuncties nodig om hun eigen (mannen)gedrag te kunnen ontwikkelen.

Maar ontwikkelingstheorieën leren ons ook dat de identiteitsontwikkeling van kinderen erg complex is. Sociaal wenselijk gedrag wordt uiteindelijk door de sociaal-culturele context als geheel bepaald en niet uitsluitend door de toevallige aanwezigheid van vrouwen.

Volgens Greetje Timmerman, onderwijssocioloog van Rijksuniversiteit Groningen, is er geen aantoonbaar bewijs dat feminisering de oorzaak is voor de jongensproblemen. Volgens haar is het zelfs een mythe die nodig bestreden moet worden. Ze vindt het wel zorgelijk dat jongens door de feminisering het idee krijgen dat het leraarsvak een vrouwenberoep is en steeds minder jongens de pabo gaan doen. De feminisering en de teruglopende prestaties van jongens zijn dus wel degelijk problemen waar aandacht aan besteedt moet worden.

Heeft u zich in dit dossier verdiept?
Beantwoord ten behoeve van onderzoek naar de effectiviteit van Leraar24 deze korte vragenlijst over hoe u dit dossier ervaren heeft. Elk kwartaal worden 10 dvd-boxen met aansprekende films onder de respondenten verloot.