Hoe geef je als school betekenisvol taalonderwijs een structurele inbedding in het leerplan?

Op de basisscholen de Ster, de As Soeffah en de Goeman Borgesius in Amsterdam wordt gewerkt met betekenisvol taalonderwijs. De taaldoelen worden met de aanpak niet alleen tijdens de taallessen gerealiseerd, maar ook tijdens het zaakvak. De aanpak is in schakelklassen begonnen, maar wordt in steeds meer reguliere klassen ingevoerd.

De kinderen doen tijdens het zaakvak veel verschillende dingen met leerstof rond tweewekelijkse thema’s. De thema’s komen uit de stof voor aardrijkskunde, geschiedenis, natuur en techniek volgens de kerndoelen, en uit de actualiteit. De kinderen luisteren en lezen niet alleen over het thema, maar spreken en schrijven er ook veel over. Juist dat laatste verdient extra aandacht daar waar je extra aan taalvaardigheden werkt. Zie voor de aanpak het bijgevoegde artikel Betekenisvol taalonderwijs.

De aanpak biedt ruimte voor didactische vernieuwingen. Zo leert de leraar de kinderen om internet te gebruiken als informatiebron, en om samen te werken én alleen te werken bij het begrijpen van informatie en van teksten. Ook leren de kinderen om mondelinge en schriftelijke presentaties voor te bereiden. Dat kunnen posterpresentaties zijn, maar ook creatieve presentaties, of combinaties. Begrijpend internetten is een onderdeel van begrijpend lezen, zie het bijgevoegde artikel over Kritisch internetgebruik.

Effecten die worden genoemd zijn onder andere:

• Kinderen worden actiever, denken meer na, werken samen en spreken elkaar aan
• Ze gaan ook thuis met een onderwerp door, dat hoor je van ouders en dat merk je zelf
• De kinderen stellen meer vragen, lezen meer, onthouden meer en concentreren zich beter
• De kinderen schrijven en presenteren ook mondeling over het onderwerp. Daarmee beklijft de kennis, de woordenschat en de grammatica die ze in het kader van het thema geleerd hebben

Ook de leraren profiteren van het gebruik van de aanpak. Leraren noemen als effecten bijvoorbeeld dat ze, onder begeleiding van het ABC, hun didactische vaardigheden beter ontwikkelen en benutten.

De serie 'Betekenisvol taalonderwijs' bevat drie video’s. In video 1 worden de uitgangspunten van de aanpak besproken en wordt ingegaan op een belangrijke voorwaarde: de themaplanning. In video 2 wordt de inhoudelijke uitwerking en uitvoering in de klas getoond. Video 3 gaat over stapsgewijze invoering in het schoolteam.