Leraar24.nl

Technisch lezen en spelling

Technisch lezen en spellen begint met te begrijpen dat woorden bestaan uit klanken die corresponderen met letters. Kinderen ontwikkelen taalbewustzijn door klanken te leren herkennen en door ermee te spelen, bijvoorbeeld in de vorm van rijmen.  Dit taalbewustzijn is een belangrijke basis voor spellen als onderdeel van technisch lezen in groep 3.

Vervolgens gaan leerlingen aan de slag met aanvankelijk lezen. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen de klankzuivere en de niet-klankzuivere periode.

Om kinderen vlot te laten lezen is het belangrijk dat ze veel lezen. Om veel en zelfstandig lezen te stimuleren is een leeshoek heel geschikt. In de middenbouw moeten leerlingen de gelegenheid krijgen om veel en verschillende boeken van hun leesniveau te lezen. Een klassenbibliotheek kan hierbij helpen.

Spelling

Bij spelling ligt aanvankelijk de nadruk op het op de juiste manier koppelen van grafemen (lettertekens als a,i,k maar ook ie, eu, ng) aan de fonemen (klanken). Kinderen moeten de specifieke lettercombinaties leren.  Daarna worden de woorden steeds complexer en is er aandacht voor meervoudsvormen, verkleinwoorden en samengestelde woorden. Daarbij kennen klankzuivere en niet-klankzuivere woorden verschillende instructieprincipes.

 We onderscheiden:

• Luisterprincipe
• Analogieprincipe
• Regelprincipe
• Inprentingsprincipe

In de bovenbouw wordt veel aandacht besteed aan werkwoordspelling. De leerling leert wat een werkwoord is en hoe het van tijd, getal en persoon verandert. Ook moet de leerling weten hoe je een persoonsvorm vindt en wat het gezegde is.

Belangrijke deelvaardigheden bij spellen zijn:

1. Verwerven van het Nederlandse klankensysteem.

2. Toepassen van auditieve analyse en synthese.

3. Leren van de tekens van het Nederlands alfabet.

4. Deze aan elkaar koppelen (codeervaardigheden).

5. Kennen van de Nederlandse spellingconventies.

6. Beheersen van de schrijfmotoriek.

Het doel van dit dossier met bijbehorende video’s is om leerkrachten:

- te ondersteunen bij het aanbieden van geïntegreerd en apart spellingonderwijs;

- handreikingen te bieden om directe effectieve instructie op de juiste manier in te zetten in hun spellingonderwijs;

- te wijzen op het belang van spellingbewustzijn;

- te ondersteunen bij het werken aan opbrengstgericht spellen.

In dit dossier Spelling PO komen de volgende aspecten aan de orde:

1. Directe instructie 

2. Spelling geïntegreerd

3. Spellingbewustzijn

4. Taalbeleid op school/Opbrengstgericht spellen

In onderstaande links en bijlages vindt u uitgebreide verdiepende informatie over dit onderwerp.