Leraar24.nl

In Nederland is, net als in de ons omringende landen, sprake van een toenemende ondervertegenwoordiging van mannen in het primair onderwijs. Nog maar 18% van de studenten die aan een pabo-opleiding begint is man, gemiddeld een derde van de voltijds ingestroomde mannen verlaat de opleiding verlaat voordat zij het eerste jaar afsluiten. Bij de vrouwelijke studenten is dat een vijfde deel. Eenmaal voor de klas haakt nog eens een derde van de mannen af in de eerste vijf jaar.

Meer slecht nieuws

Het aandeel mannen gaat de laatste jaren heel hard achteruit. Was in 1994 nog 40% van de fte in het primair onderwijs bezet door mannen, in 2000 was hun aandeel in fte teruggelopen tot 32%, in 2002 tot 28%, in 2007 19%. Inmiddels is nog maar 15% van de basisschoolleraren man. Bovendien stroomt een derde van de mannen in het basisonderwijs door naar een managementfunctie, waardoor ook zij niet meer voor de klas staan.

Onderzoekers vinden dit een slechte ontwikkeling omdat het goed is voor leerlingen als zij gedurende hun schoolloopbaan diverse rolmodellen ontmoeten. En ook voor de school als arbeidsorganisatie is het goed als het aandeel mannen en vrouwen beter in balans is.

Het tekort aan mannelijke leraren begint al op de pabo. In de bijlage vindt u een onderzoek naar mannen op de Pabo. Hieronder enkele bevindingen daaruit.

Waarom kiezen weinig mannen voor de opleiding?

• PABO en werk in po hebben weinig status en een negatief imago, het is meer iets voor vrouwen.
• Het kind staat centraal. Niet de kennis. Hierdoor raken sommige mannen gedemotiveerd.
• PABO is te vrijblijvend en geeft te weinig uitdaging.

Waarom verlaten zij voortijdig de pabo?

• Mannen hebben weinig mannelijke collega-studenten die tot steun kunnen zijn op hun weg naar het leraarschap.
• Mannen klagen over de onzakelijke, vage cultuur in de opleiding en het lage niveau.

Waarom gaan uiteindelijk weinig mannen na de pabo werken in het p.o.?

• Weinig professionele werkomstandigheden & cultuur.
• Beperkte loopbaanmogelijkheden.

Waarom verlaten de meeste mannen binnen vijf jaar het p.o.?

• Onvrede met het werk zelf en onvrede met het pedagogisch-didactisch regime.
• De arbeidsvoorwaarden.

Er worden verschillende initiatieven ontplooid om hierin verandering te brengen.

Evenwicht

Op de lerarenopleidingen voor het vo is meer evenwicht dan voor het p.o. In 2007 was 19% van de leraren in het po mannelijk, in het vo was dit ruim 50%. Maar ook in het vo daalt het aantal mannen. Er wordt vanuit de overheid hard gewerkt om weer meer mannen het onderwijs in te krijgen. Als eerste komt er geld beschikbaar om de salarissen te verhogen. Daarna wordt er gekeken hoe pas afgestudeerden verleid kunnen worden toch een baan als leraar te nemen. Ook zijn er adviezen naar de pabo’s gegaan hoe ze meer mannelijke studenten kunnen aantrekken.