In Nederland brengen kinderen uit asielzoekergezinnen een groot deel van hun jeugd door in asielzoekerscentra (AZC). De asielprocedures kennen verschillende fases en duren vaak jaren voordat er een uitsluitsel volgt van de rechter. Tot die tijd zitten de ouders en kinderen in onzekerheid. Mogen ze in Nederland blijven of moeten ze terug naar het land van herkomst?

Er zijn drie soorten AZC's:
• De centrale ontvangstlocatie in Ter Apel. Hier worden asielzoekers als eerste opgevangen.
• De procesopvanglocaties. Asielzoekers die in de eerste fase van de asielprocedure zitten (de Algemene Asielprocedure), worden opgevangen in een procesopvanglocatie.
• Reguliere AZC’s. Na de eerste fase van de asielprocedure worden asielzoekers opgevangen in een regulier azc. Hier verblijven zowel asielzoekers die een verblijfsvergunning krijgen als asielzoekers die nog in de vervolgprocedure zitten of terug moeten keren naar het land van herkomst.

Onderzoek
Ook kinderen uit een azc zijn vanaf hun vijfde jaar leerplichtig. Toch is het volgen van onderwijs niet altijd even makkelijk voor deze kinderen. Karin Kloosterboer van UNICEF heeft onderzoek gedaan naar asielzoekerskinderen. In haar onderzoek Kind in het Centrum ontdekt ze dat op alle gebieden die ze heeft onderzocht, er niet wordt voldaan aan Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind.

Ook binnen het onderwijs zijn er een aantal knelpunten te noemen:

• Dicontinuiteit
  Kinderen uit een AZC wisselen vaak van school, omdat ze vanwege de procedure telkens weer worden overgeplaatst naar een ander centrum. Hierdoor wordt de doorlopende leerlijn regelmatig verbroken,  wordt het gevoel van veiligheid aangetast en leidt het bij oudere kinderen tot problemen in het aangaan van vriendschappen.
• AZC schooltjes
  Veel AZC’s liggen vaak buitenaf. Daarom zie je op deze terreinen schooltjes waar alleen asielzoekerskinderen naar school gaan. Hier nemen kinderen negatief gedrag van elkaar over. Ook ontwikkelen ze een eigen taaltje. Dit alles is niet bevordelijk voor de integratie.
• Faciliteiten
  De kinderen hebben meestal geen plek om huiswerk te maken. Ook het gebruik van computers wordt vaak bemoeilijkt. Doordat er veel mensen dicht op elkaar leven in een AZC hebben de kinderen weinig privacy. Er heerst een constante onrust op de centra’s hierdoor hebben ze een slaaptekort en een gebrek aan concentratie.

Naast alle problemen die er zijn rondom het onderwijs voor asielzoekerskinderen, komen er ook steeds meer positieve initiatieven vanuit het onderwijs en gemeenten. In deze initiatieven staat het kind centraal en wordt er gezocht naar passend onderwijs voor deze doelgroep.