Leraar24.nl

94% van de tijd waarin leraren leren, heeft betrekking op het informele leren op het werk. Het leren gebeurt vooral op de werkplek; bij stukjes en beetjes en gericht op de dagelijkse werkzaamheden. Als een leraar een vraag heeft, dan kan in 90% van de gevallen een collega de bron zijn voor een antwoord.

Leren en kennisontwikkeling zien we daarom steeds meer als een sociale activiteit waarbij mensen samen leren door met elkaar oplossingen te zoeken voor vragen, problemen en uitdagingen die ze hebben. Door andere mensen te betrekken bij de leervraag wordt gericht gebruikgemaakt van hun kennis, ervaringen en andere zienswijzen bij het oplossen van het probleem.

Netwerkleren staat voor een informele en actieve manier van leren waarbij leraren gericht gebruikmaken van hun persoonlijke netwerk en andere netwerken. Netwerkleren kan in de kern worden omschreven als het participeren in of creëren van relaties tussen lerenden. Hierbij kunnen aanvullende informatiebronnen worden gebruikt. Deze netwerken kunnen ad hoc ontstaan rond een urgent persoonlijk probleem, maar kunnen ook uitgroeien tot stabiele netwerken. Ze kunnen binnenschools ontstaan of worden uitgebreid naar een bovenschools netwerk. Door verbreding leren leraren ook van collega’s en experts buiten de eigen school.

Netwerkleren wordt verder gekenmerkt door het volgende:

· Individuele (leer)vragen staan voorop. Weliswaar heeft een netwerk een kader of een thema, maar hierbinnen bepalen de deelnemers zelf waarover ze het willen hebben. Het gaat om het uitwisselen van hun persoonlijke ervaringen en het praten over persoonlijke vragen. De leeragenda stellen zij zelf vast.

· Een leernetwerk bepaalt zijn eigen tempo. Als de deelnemers een bepaalde kwestie willen uitdiepen, dan doen ze dat. Voor dringende zaken met een deadline kan een projectgroepje worden ingesteld.

· Het leernetwerk bepaalt zelf wie er deelnemer wordt. Iedere deelnemer van het netwerk kan anderen uitnodigen, ongeacht hun formele of hiërarchische status, zolang ze een relevante bijdrage kunnen leveren aan de uitwisseling in het netwerk.

Hierdoor ontstaat er in een leernetwerk tijd en ruimte om niet alleen na te denken over de vraag: doen we de dingen goed? Maar ook over de vraag: doen we de goede dingen?

De voordelen van netwerkleren voor leraren

Leraren komen veel problemen tegen in hun werk, die snel opgelost moeten worden of hebben vraagstukken waarmee ze snel aan de slag willen. Er is dan geen tijd om te wachten tot er bijvoorbeeld van hogerhand een cursus wordt aangeboden. Door op informele wijze hulp te vragen bij collega’s vindt een leraar snel een oplossing. Netwerkleren is daarmee oplossingsgericht vanuit de dagelijkse praktijk. Wat vandaag wordt geleerd of ontwikkeld kan morgen direct worden toegepast.

Het LOOK (Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek). voert in 2009 een aantal pilots uit met netwerkleren in teamverband. De Hofscholen in Bergeijk is een van de pilotprojecten die we volgen in Leraar24.