Belangrijk uitgangspunt is dat 'internet een grote vergaarbak is', het aantal bronnen en de informatie over veel onderwerpen is eindeloos en onoverzichtelijk. In de webquest gaan leerlingen niet zomaar het internet op maar is sprake van een gestructureerde zoektocht. Dat betekent dat een leraar vooraf keuzes maakt, welke bronnen selecteer je voor de leerlingen, waar wil je dat ze gaan zoeken en informatie halen? Het stramien van de webquest en de structuur van de zoektocht zorgen ervoor dat leerlingen effectief en efficiënt met het onderwerp omgaan. Individueel of in groepsvorm werken de leerlingen aan een opdracht.
De opdracht is het verzamelen en presenteren van informatie uit internetbronnen, het onderzoeken van een vraagstuk, probleem of een stelling. Voor geschiedenis kunnen leerlingen bijvoorbeeld onderzoek doen naar historische gebeurtenissen, ontwikkelingen of personen. Uitgangspunt is een activerende didactiek, zelfstandig werken en leren. Ondersteuning van de docent is eigenlijk niet of nauwelijks nodig.
Een leuk aspect van de webquest is dat leerlingen vanuit een bepaalde rol aan het werk kunnen gaan, zoals die van journalist, of bij het onderwerp geschiedenis van een oorlogscorrespondent of soldaat. Dit maakt het onderwerp concreet, interessant, spannend en biedt mogelijkheden voor identificatie en empathie, waardoor niet alleen cognitief maar ook affectief leerdoelen gerealiseerd worden. Ook leren leerlingen, impliciet en expliciet, kritisch omgaan met internetbronnen.
Het maken van een webquest is eenvoudiger dan het lijkt. Wanneer gekozen wordt voor een eenvoudige techniek, bijvoorbeeld via het format van Kennisnet of het programma Frontpage, kan elke leraar voor zijn eigen vak een webquest produceren. Ook kunnen leerlingen zelf een webquest maken. Wanneer de reguliere lesmethode geen of te weinig informatie biedt over een onderwerp, is de webquest een goede aanvulling of alternatief. De webquest kan dan heel goed gebruikt worden om leerlingen op een leuke, creatieve en spannende manier onderzoek te laten doen.