Leraar24.nl

Wie een mbo-diploma krijgt moet, naast de specifieke beroepseisen uit het kwalificatiedossier, ook voldoen aan de kwalificatie-eisen Loopbaan en Burgerschap (L&B). Maar hoe integreer je die en hoe toets je ze? Scholen krijgen de ruimte om daar zelf vorm aan te geven. Het studiejaar 2011-2012 is een overgangsjaar naar een nieuwe aanpak, die op 1 augustus 2012 ingaat. Dit dossier biedt een aantal video's met ideeën en mogelijkheden, gestoeld op de situatie vóór 2012 maar vaak prima toepasbaar in de nieuwe.

Inspanningsverplichting

Tot nu toe moesten scholen ontwikkeling en groei vaststellen bij hun studenten op het gebied van LLB, zoals het toen heette. Maar dat zijn nogal abstracte begrippen en het vaststellen ervan is complex. Op 1 augustus 2012 wordt daarom een nieuwe aanpak L&B van kracht, waarin de student in plaats van resultaatverplichting een inspanningsverplichting krijgt.

De school kan kiezen voor schriftelijke toetsen, of voor andere vormen. Denk aan aanwezigheidsplicht bij bepaalde lessen, verplichte deelname aan bepaalde activiteiten, het maken van opdrachten, werkstukken of het houden van presentaties. Sommige opdrachten lenen zich heel goed voor samenwerking met gemeenten of andere externe partijen. Voortgang kunnen studenten bijhouden in een eigen voortgangsportfolio.

Scholen leggen hun eisen met betrekking tot de inspanningsverplichting vast in hun ‘Onderwijs- en Examen Reglement (OER)’ of een vergelijkbaar planningsdocument. Er moet dus ook een moment zijn waarop bepaald wordt of de student aan de gestelde criteria heeft voldaan. Dat bepaalt de examencommissie. In die zin moet L&B dus zowel in het onderwijsprogramma als in de examenregeling aan de orde komen, maar na 1 augustus 2012 hoeft dat niet langer in de vorm van een examen.

Modelburger

Er mogen dus zeker eisen worden gesteld aan de prestaties van de studenten, maar er is geen sprake van een resultaatverplichting. Bij L&B kan nauwelijks sprake zijn van vastgestelde niveaus die gehaald moeten worden, zoals bijvoorbeeld wel mogelijk is bij Nederlands, rekenen en de beroepsgerichte onderdelen. Anders bestaat al snel het risico van een normatieve insteek en het idee van opleiden tot modelburger is bij de nieuwe kwalificatie-eisen bewust losgelaten.

Binnenkort verschijnen de voorbeelden die directe, praktische handvatten geven voor de scholen op de website www.marktplaatsmbo.nl. Zo kunnen scholen van elkaar leren.

Bron: MBO raad, SLO