Leraar24.nl

De grondlegger
De grondlegger van het Daltononderwijs is Helen Parkhurst (1887-1973). Parkhust gaf les op een eenmansschool. In haar klas zaten leerlingen van verschillende leeftijden maar ook van verschillende niveaus. Ze schafte het klassikaal lesgeven af en liet de leerlingen meer zelfstandig werken en elkaar helpen. Het doel hiervan was de zelfwerkzaamheid en de onderlinge samenwerking van leerlingen zoveel mogelijk te bevorderen. De eenmansschool stond in het Amerikaanse plaatsje Dalton. Vandaar de naam Daltononderwijs. Helen Parkhust volgde een opleiding bij Maria Montessori, vandaar dat er invloeden van het Montessorionderwijs terug te vinden zijn in het Daltononderwijs.

Uitgangspunten
Het Daltononderwijs heeft drie pedagogische uitgangspunten:

1) Vrijheid in gebondenheid
De leerlingen kiezen zelf welke opdracht ze wanneer doen. Wanneer opdrachten niet af zijn, zijn ze daar zelf verantwoordelijk voor. Het maken van keuzes wordt vanaf de kleuterklas aangeleerd.
Vrijheid betekent in het Daltononderwijs: kunnen omgaan met verantwoordelijkheid. Het betekent niet dat alles zomaar kan en mag, het is geen vrijblijvendheid. De leerling legt achteraf verantwoordelijkheid af aan de leerkracht.

2) Zelfstandigheid
Om later een zelfstandige volwassene te worden, is het belangrijk om als kind al te leren verantwoordelijkheid te nemen. Het is in het Daltononderwijs belangrijk dat kinderen van jongs af aan leren keuzes te maken, dingen op waarde te kunnen schatten en te leren afwegen. De leerlingen krijgen voldoende vrijheid en verantwoordelijkheid om zelfstandig te worden. 

3) Samenwerken
Om later goed te kunnen samenwerken met de omgeving en met andere mensen is het van belang om dit als kind al te leren. Je moet ook kunnen samenwerken met mensen die je niet zo goed kent of waar je niet zelf voor kiest. Daarom leren kinderen vanaf de kleuters om samen te werken. Dit kan binnen de klas gebeuren maar ook met kinderen van verschillende leeftijden. 

De docent
De rol van de leerkracht in het Daltononderwijs is meer begeleidend en minder gericht op kennisoverdracht. Je kunt leerkracht worden op een Daltonschool wanneer je deze onderwijsvorm als specialisatie hebt gekozen op de PABO. Wanneer je dit niet hebt gedaan kun je ook bij verschillende instanties je Daltoncertificaat halen.

Enkele belangrijke aspecten van de Dalton pedagogiek:
- Bij de jongste leerlingen wordt begonnen met dagtaken. Later worden de dagtaken vervangen door weektaken.

- De leerlingen kijken de oefenstof zoveel mogelijk zelf na, onder toezicht van de leerkracht. Ook houden ze hun leeractiviteiten en resultaten zelf bij.

- de vrijheid van handelen binnen gestelde grenzen is terug te zien aan het gedrag van de leerlingen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de verantwoordelijkheid voor het eigen werk en de samenwerking met anderen.

- in het basisonderwijs wordt gebruik gemaakt van een taakblad of taakbord. In het voortgezet onderwijs houden de leerlingen hun taken bij door middel van een persoonlijke takenkaart of takenblad.

Heeft u zich in dit dossier verdiept?
Beantwoord ten behoeve van onderzoek naar de effectiviteit van Leraar24 deze korte vragenlijst over hoe u dit dossier ervaren heeft. Elk kwartaal worden 10 dvd-boxen met aansprekende films onder de respondenten verloot.