Een lezing of eigenlijk meer een caleidoscoop aan anekdotes en vragen. Vragen om zelf of in het team mee aan de slag te gaan. Voorbeelden: bijen leren al rond de geboorte van elkaar, wat zegt dit over het leren van een hele (jonge) leerling? En vleermuizen kenden radar al lang vóór ons. Zit er dan ook ongekend talent in de leerling?
De lezing vond plaats tijdens de Rijnlands Onderwijsdag op 10 juni 2010.
Hans Schiere is jarenlang werkzaam geweest in de landbouwsector. In Nederland houdt hij zich nu bezig met duurzaamheid (www.laventana.nl) en met manieren hoe het systeem daarvoor georganiseerd moet worden.
Hij weet alles over hoe dieren leren en kan vertellen over het ontstaan van geconditioneerd gedrag.
Rijnlands denken
In de lezing geeft hij zijn visie op het Rijnlands denken en hoe dat past bij de manier waarop dieren leren. Volgens hem staan deze punten centraal bij het Rijnlands denken:
- participeren vs. controleren
- procesmatig vs. doelgericht
- ook gevoel i.p.v. alleen cijfers
- ook groep i.p.v individu
- ook leren i.p.v. alleen maar standaarden
Onderwijs
Het grote verschil tussen dieren en mensen is dat mensen de mogelijkheid hebben om te reflecteren op hun gedrag. Dit zou dan ook centraal moeten staan in het onderwijs. Het aanleren van reflectie is belangrijk, volgens Hans Schiere.
Ontleren
Hans Schiere gaat in zijn lezing ook in op het ontleren. Hij geeft hiervan een aantal voorbeelden:
- specialiseren is een soort ‘ontleren’, bij mens en dier;
- gezondheid definiëren als ‘afwezigheid ziekte’ is ontleren in tegenstelling tot ‘vermogen om met ziekte om te gaan’;
- bacteriën leren omgaan met antibiotica terwijl dieren ontleren omgaan met ziekte;
- focus op procedures is ‘ontleren’ van improvisatie vermogen;
- focus op aandacht voor ‘dingen’ is ontleren van gevoel;
En wanneer de schaalvergroting in het onderwijs blijft doorgaan is het ontleren niet te overzien.....
Reacties (1)
Sandra van Kolfschoten | 09-07-2010
We zijn blij dat Hans op onze Rijnlandse Onderwijs Werkplaats zijn verhaal heeft willen houden. En goed om nu ook weer terug te kunnen zien. Opnieuw geeft Hans een mooi inzicht hoe onze onderwijs vraagstukken misschien helemaal geen vraagstukken maar gewoon logica dwalingen zijn. Dat we dingen zelf creeren. Het verhaal vind ik een prachtige metafoor voor ons onderwijs. Je kunt de deuren open zetten, maar we zijn ontleerd om te gaan scharrelen in de open ruimte. Zijn leerlingen en docenten soms ook shy-feeders geworden? En hoe kunnen we dat kantelen? Op de Rijnlandse Werkplaats hebben we gezien hoe we met elkaar van luisteren, naar scharrelen en broeden kunnen komen. En op die manier met elkaar in co-creatie bijzondere producties kunnen maken. Mensen hebben die dag veel nieuwe Kennis GeMaakt. Mooie herinnering en vanzelfsprekend gaan we verder. Sandra van Kolfschoten www.meestersadvies.nl www.rijnlandsonderwijs.wordpress.com www.delimes.nl