Leraar24.nl

Van leraren wordt verwacht dat ze min of meer als objectieve waarnemers kunnen optreden, maar in de werkelijkheid blijkt dit toch anders te gaan. Leraren kennen soms heel verschillende kwalificaties toe aan het één en hetzelfde gedrag van verschillende leerlingen.

Ideeën van leraren over gedrag van leerlingen zijn vaak onbewust. Deze ideeën en denkbeelden beïnvloeden direct en indirect het handelen, gewild of niet. Zij kunnen de relatie tussen leraar en leerling vergemakkelijken of juist onder druk zetten.

Een leraar ziet een leerling bijvoorbeeld als druk, behulpzaam, afstandelijk, warm, weinig creatief of intelligent. Anderen, bijvoorbeeld ouders, kunnen een totaal andere beleving hebben van dit zelfde kind.
Door jezelf een spiegel voor te houden kan een leraar ontdekken met welk type gedrag hij of zij meer of minder affiniteit heeft en mogelijk ook waarom dat zo is.

Kees van der Wolf, professor emeritus aan de UVA: ‘Wij gaan ervan uit dat wat je denkt te zien, meer is wat je dénkt dan wat je ziet. Wanneer een leraar kijkt naar zijn groep, dan is zijn eigen overtuiging over ‘normaal gedrag' heel erg belangrijk. Iedereen heeft hierover een onbewuste theorie, die voortkomt uit de eigen levensgeschiedenis. Daardoor vind je sommige leerlingen aardig, andere niet. Veel leraren zijn zich daarvan niet bewust, maar de kinderen merken het wel. Leraren hebben dus verborgen constructen in hun hoofd over wat ze prettig vinden aan gedrag. En die willen we boven tafel krijgen. Dat kan middels een constructenonderzoek.’

Het is voor een leraar dus de kunst om zicht te krijgen op de eigen constructen zodat je weet hoe het eigen beeld over een leerling tot stand komt. Door leraren hun persoonlijke constructen te leren herkennen en ontwikkelen wordt mogelijk gemaakt het denken over en het handelen in deze contexten te beïnvloeden.

In deze video onderzoeken leraren met een constructenonderzoek hoe zij naar hun leerlingen kijken: een eye-opener.