Leraar24.nl

Onhandelbare klassen, leerlingen die elkaar opjutten of pesterijen. Iedere leraar probeert dit tegen te gaan. Maar hoe kun je dit soort zaken voorkomen?

Groepsvorming
Veel problemen in de klas komen voort uit een onbegeleid groepsproces. Mensen in een groep passen hun gedrag namelijk aan de voorwaarden en wensen die de groep als geheel stelt. Mensen kunnen zich daardoor anders gaan gedragen dan zij werkelijk zijn.

Groepsproces in de klas
Een leraar krijgt in zijn klas veel te maken met groepsprocessen en het is belangrijk om te weten hoe deze precies werken en met name ook hoe deze beïnvloed kunnen worden. Er zijn namelijk verschillende ontwikkelingen in een groep mogelijk die zorgen voor slecht gedrag, orde problemen en/of een vervelende sfeer in de klas. Het aanspreken van een individuele leerling lost vaak niets op, omdat in een één-op-één gesprek de leerling vaak wel goed functioneert en er geen sprake is van de groepsdruk. Zodra de leerling dan weer in de groep is komt het ongewenste gedrag meteen weer terug.

5 fases
Het is belangrijk om als leraar te beseffen dat het groepsproces bestaat uit vijf fases:

1. orienteren;
   De groep komt voor het eerst bij elkaar of na een lange periode uit    elkaar te zijn geweest zoals vakantie. De leerlingen kijken hoe zij  verhouden tot andere binnen de groep.
2. presenteren;
   Leerlingen gaan elkaar uitproberen en kijken hoe er op bepaald gedrag wordt gereageerd.
3. normeren;
   De posities van de leerlingen in de groep zijn verdeeld.
4. presteren;
   De groepsregels zijn bepaald en om erbij te horen moeten de leerlingen zich aan deze regels aanpassen.
5. evalueren;
   Leden van een groep uiten zich op verschillende manieren als duidelijk wordt dat de groep uit elkaar gaat.

Een leraar kan leren hoe deze fases zich manifesteren en kan daarna deze op juiste manier begeleiden.

Handboek Positieve Groepsvorming
In dit studiogesprek is trainer/ hulperverlener Maya Bakker te gast. Zij schreef samen met Ivo Mijland het ‘Handboek Positieve Groepsvorming’. In deze video bespreekt zij de verschillende fases van het groepsproces en wat je als leraar concreet met de groepsvorming kan doen.

Heeft u deze video bekeken? 

Beantwoord ten behoeve van onderzoek naar de effectiviteit van Leraar24 deze korte vragenlijst over hoe u deze video ervaren heeft. Elk kwartaal worden 10 dvd-boxen met aansprekende films onder de respondenten verloot.