Denkvaardigheid – de CoRT methode

Uit onderzoek blijkt dat het aanleren van denkvaardigheden (kritisch leren denken) of meta cognitieve vaardigheden een effectieve manier is om leerlingen beter te laten omgaan met de overvloed aan informatie. Ze leren hoe ze de beschikbare informatie beter kunnen beoordelen en gebruiken.

Deze vaardigheden ontstaan lang niet altijd ‘spontaan' als bijproduct van het leren. Daarom hebben leerlingen baat bij het expliciet aanleren van denkvaardigheden. Een manier om dit te doen is met de CoRT-methode (Cognitive Research Trust) van Dr. Edward de Bono.

Cognitive Research Trust

De CoRT methode is een veel omvattend en wereldwijd gebruikt programma voor het aanleren van denkvaardigheden.  De methode onderscheidt  tien invalshoeken of ‘basistools’ om een vraagstuk te benaderen:

1. Plus / min / interessant: welke positieve, negatieve en interessante zaken zijn te benoemen?

2. Beschouw alle factoren: welke factoren spelen mee in het nemen van een besluit?

3. Regels: aan welke regels moet je je houden?

4. Consequenties en vervolg: wat zijn de consequenties en de gevolgen op korte, middellange en lange termijn? 

5. Doelen: wat wil je precies bereiken?

6. Planning: hoe kun je het plan uitvoeren?

7. Prioriteiten: welke factoren zijn het belangrijkst? 

8. Alternatieven, mogelijkheden, keuzes: welke andere mogelijkheden zijn er? 

9. Besluiten: een beslissing nemen gebaseerd op uitkomsten van de andere punten.

10. Andermans standpunt: hoe kijken anderen hier tegenaan?  

 Evidence based

Peter van Kessel is leraar op het Duhamel College in Den Bosch en geeft dit jaar wiskunde en Nederlands op het vmbo. Hij is erg enthousiast over de CoRT methode. De tien invalshoeken hadden effect bij zijn leerlingen.

Toch bleef hij kritische geluiden horen 'het is toeval', 'het ligt aan jouw lessen'. Daarom besloot hij het effect van de CoRT methode wetenschappelijk te onderzoeken.

Peter van Kessel onderzocht wat het effect van het onderwijzen van deze vaardigheden met de CoRT methode is op vmbo leerlingen en of ze de aangeleerde vaardigheden ook buiten de schoolcontext gebruiken.

 Positief effect binnen en buiten de klas

De resultaten [downloadlink naar de pdf van het onderzoek van Peter van Kessel dat nu bij bijlagen staat in het dossier]  laten zien dat leerlingen de vaardigheden ook buiten de school inzetten. Daarnaast bleken de leerlingen minder impulsief te reageren en meer weloverwogen beslissingen te nemen. Gezien deze positieve effecten op het (denk)gedrag van de leerlingen is Peter van mening dat het aanleren van denkvaardigheden op alle scholen in het curriculum opgenomen zou moeten worden. De SLO heeft inmiddels ook beoordelingscriteria ontwikkeld.