Waarom toetsen koste wat kost door moeten gaan
praktijk
vo

Waarom toetsen koste wat kost door moeten gaan

Leraren hebben veel werk aan extra examens, want op iedere school geldt: leerlingen met coronaverschijnselen blijven thuis. Ook tijdens toetsweken. Veel scholen geven eindexamenleerlingen een extra herkansing. Het Hofstad Lyceum in Den Haag experimenteert met andere toetsvormen, vertelt leraar Saskia Troost. Maar ook de reguliere toetsweek gaat gewoon door.

Vorig schooljaar telde het Hofstad Lyceum 170 eindexamenkandidaten. Vijf van hen misten de hele eerste toetsweek door corona. ‘We hadden voor elke toetsweek een extra inhaalmogelijkheid ingeroosterd’, licht Saskia toe. ‘Leerlingen konden twee weken na de reguliere toetsweek de hele week overdoen. Dat gebeurde in de eerste lesuren. Zo misten ze zo min mogelijk lessen.’
Die periode van twee weken was bewust gekozen: net iets langer dan de quarantainetijd, maar toch zo snel mogelijk na het reguliere toetsmoment. Saskia: ‘Voor leerlingen die de toetsweek wel maakten, was het belangrijk dat ze snel konden herkansen. Alleen kon dat pas nadat alle eindexamenleerlingen de toets hadden gemaakt.’

Goed examineren

Die extra toetsmogelijkheden betekent wel dat er meer toetsen nodig zijn. Saskia: ‘Sommige leraren hadden nog wel een schoolexamen op de plank liggen van voorgaande jaren. Maar het kwam ook voor dat leraren een heel nieuw examen maakten. Ik geef bijvoorbeeld bedrijfseconomie aan 6 vwo. Dat is een nieuw vak, dus er zijn geen oude examens. Ik was acht uur bezig om een nieuw examen te maken. Dat hoort er nou eenmaal bij.’
Om leraren werk te besparen, kunnen leerlingen die thuis in quarantaine zitten gewoon dezelfde examens op hetzelfde tijdstip als de leerlingen op school laten maken, maar dan online. Dan hoeven leraren dat examen alleen digitaal beschikbaar te maken. Maar voor het Hofstad Lyceum is dat geen optie. ‘Dat hebben we voor de zomer ook niet gedaan. Omdat het centraal examen vorig jaar niet doorging, zou alles afhangen van die online toetsen. De kans op fraude vonden we dan te groot. Voor de examenklassen hebben we daarom altijd een reguliere toetsweek gehouden. Leerlingen kwamen ‘gewoon’ naar school, uiteraard met alle veiligheidsmaatregelen.’

Formatief toetsen

Wel heeft het lyceum flink geëxperimenteerd met nieuwe vormen van toetsing. In de niet-examenklassen is Saskia meer formatief gaan toetsen. ‘Ik liet leerlingen bijvoorbeeld een koppeling maken tussen het nieuws en de lesstof. Denk aan een vraag-aanbodlijn die de prijs van mondkapjes verklaart. Formatief toetsen gaat prima op afstand, want spieken heeft geen zin en leerlingen laten zien dat ze de stof beheersen.’
Toch heeft formatief toetsen een groot nadeel. ‘Leerlingen krijgen bepaalde vaardigheden niet mee die ze voor een centraal examen nodig hebben’, betoogt Saskia. ‘Vooral het omgaan met tijdsdruk. Dat moeten ze oefenen.’

Niet alles is te toetsen

Goed examineren is erg belangrijk, benadrukt Saskia. Want hoewel de toetsweken voor examenklassen doorgingen, zorgde de schoolsluiting vorig schooljaar ervoor dat niet alle onderdelen getoetst konden worden. ‘Neem een scheikunde-experiment voor het examendossier zoals het PTA dat voorschrijft. Zoiets konden we vorig jaar simpelweg niet toetsen. Dat schuift dan een jaar door.’
Door het verschuiven van die toetsmomenten kregen veel leerlingen bij hun overgang daarom het voordeel van de twijfel. ‘Maar nu zien we leerlingen die het toch niet waarmaken. Het gat dat is ontstaan, wordt na de eerste examenmomenten echt zichtbaar. Daar moeten we mee aan de slag. Ik hoop daarom dat de scholen gewoon openblijven. In ieder geval voor de examenklassen.’

Blijf op de hoogte

Vandaag in je mailbox. Morgen toe te passen in de klas. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang praktische tips, actuele informatie en ideeën voor jouw dagelijkse onderwijspraktijk.