Invloed ouders op loopbaan van hun kind

KNOW | bijgewerkt op 12 april 2013

Niet alleen het het kind zelf, maar ook de ouders en de gezins- en thuissituatie hebben invloed op het loopbaansucces. Nu er steeds meer wordt aangedrongen op ouderbetrokkenheid bij het kiezen of vervolgen van een opleiding van jongeren, is het belangrijk bewust te zijn van de rol die ouders hierin spelen en hoe jongeren deze rol ervaren.

Wat weten we?

De ouderlijke invloed op het loopbaansucces van hun kind is van toepassing op drie niveaus:

  • erfelijkheid
  • socialisatie
  • belangstelling voor en contacten met  school

De invloed van ouders is subtiel, complex, vaak impliciet en moeilijk vast te stellen.

Ouderschapsstijl en gezinsdynamiek hebben meer invloed dan de gezinsstructuur of het opleidings- en beroepsniveau van ouders. De ouderschapsstijl (opvoeding: hoeveel warmte/hoeveel controle?) heeft directe gevolgen voor de mate waarin jongeren loopbaancompetenties kunnen ontwikkelen.

Gezinsdynamiek biedt het kind feedback, context en ouderlijke steun. Dagelijkse ouderlijke acties hebben meer impact dan ouderlijke woorden.

De begeleiding van ouders van hun kind bij loopbaanaspecten is meer complex en conflictueus dan oppervlakkig blijkt en vindt over een lange periode plaats. Deze loopbaangesprekken kunnen heel verschillende vormen aannemen: onderhandelen, samen mogelijkheden verkennen, ruziemaken. Zowel ouder als kind kunnen loopbaanaspecten aanwenden om een verstoorde relatie te herstellen of opnieuw te bepalen, of om ondersteuning te vragen en/of te geven.

De duur van de onderwijsachtergrond van de vader, vergroot de kans dat jongeren goed presteren op school en zich verder oriënteren in het onderwijssysteem.
Jongeren uit gezinnen met een zwakkere onderwijsachtergrond en een andere etnische achtergrond ervaren niet alleen minder interesse van hun ouders voor hun loopbaankeuze, maar ook dat hun ouders minder mogelijkheden hebben om hen te helpen.

Alle ouders zijn geïnteresseerd in de loopbaan van hun kind, maar ze missen vaak actuele kennis over de mogelijkheden in onderwijs, beroepen en arbeidsmarkt. Dat gemis compenseren ze met drie mantra´s naar hun kind: volg je interesse, volg algemeen vormend onderwijs en begin aan iets.

Ouders ondersteunen de wensen en plannen van hun kind, zolang die nagenoeg binnen hun eigen waarden en normen vallen.

De invloed van ouders gaat veel langer door dan zij verwachten: ook in het hoger onderwijs zijn zij de eersten op wie studenten terugvallen bij hun loopbaanafwegingen.

Dat betekent voor de praktijk

Nu er steeds meer wordt aangedrongen op ouderbetrokkenheid bij het kiezen of vervolgen van een opleiding van een jongere, is het belangrijk bewust te zijn welke rol ouders spelen en hoe jongeren die ervaren. Ouders kunnen hele verschillende posities innemen: van het bieden van ‘steun’, via ‘druk en dwang’ tot ‘het af laten weten’. Tegelijk hebben veel ouders geen overzicht over het onderwijssysteem, opleidingsmogelijkheden, beroepen en arbeidsmarkt. Zo lijkt er een noodzaak om ouders uit te rusten voor de dialoog met hun kind over loopbaanafwegingen.

Bij een grotere ouderbetrokkenheid ontstaan ook nieuwe vragen en dilemma’s voor onderwijsinstellingen. Daarover gaan onderstaande publicaties.

 

referenties

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.