School en omgeving

KNOW | bijgewerkt op 04 juni 2013

De hoofdopdracht van een school is de jeugd toe te rusten voor participatie in de samenleving. Deze opdracht wordt van oudsher onderscheiden in een kwalificatie- en een socialisatiefunctie die hecht met elkaar zijn verbonden. Samen beslaan ze de ontwikkeling van kennis, vaardigheden en attituden (motivatie, betrokkenheid, houding, gedrag) die nodig zijn voor zowel de participatie, als voor het daaraan voorafgaande leerproces.
Deze brede opdracht roept van oudsher dilemma’s op. De samenleving kent immers een grote variatie in participatieterreinen en manieren om daarin te participeren: in gezinsvormen en sociale netwerken, vormen van arbeid en vrijetijdsbesteding, burgerschap én combinaties van een en ander.
Bijbehorende kwalificatie- en socialisatieaspecten zijn deels algemeen en deels verschillend, maar zij veranderen ook onder invloed van allerlei ontwikkelingen in de samenleving. Gedachtevorming hierover vindt plaats onder koptitels als ‘school en omgeving’, ‘de maatschappelijke en/of pedagogische opdracht van het onderwijs’ of nog andere termen.
De school kan en hoeft immers niet alléén te voorzien in alles, waarmee de jeugd zich in de wereld ontpopt. Opgroeiende kinderen verkeren buiten school in allerlei omgevingen waar ze dingen opsteken, en waar zich tal van medeopvoeders manifesteren. In het gezin, peer- en vriendschapsverbanden; in de publieke ruimte en virtuele omgevingen; in baantjes en stages. Het kan ook gaan om andere educatieve, pedagogische en vrijetijdsorganisaties; of activiteiten van bedrijven of buurtgenoten met jeugd.

De voortdurende vraag is hoe de toerusting voor participatie het beste is te verdelen tussen school en andere ‘omgevingen’, met tegelijk de nodige verbanden tussen ontwikkelingsgebieden en -processen. Over deze verdeling én verbinding bestaan altijd al verschillende opvattingen, zowel in de onderwijswereld als daarbuiten; uit zowel pedagogische als maatschappelijke overwegingen.
Over ‘School en omgeving’ is dan ook geen eensluidende theorie- of beleidsvorming. Wel worden onder deze koptitel sinds jaar en dag thema’s geschaard, die veranderen – of anders benoemd worden – al naar gelang ontwikkelingen op de vele aanpalende gebieden.

Meer informatie staat in:

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.