onderzoek
mbo
po
so
vo

Onderzoek naar leiderschap

Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar leiderschap in het onderwijs. Veel mensen die in het onderwijs werken zijn er van overtuigd dat leiderschap belangrijk is. De conclusie van veel onderzoek is niettemin dat de effecten van leiderschap klein zijn. Overschatten we de rol van team- en schoolleiders? Of kijken onderzoekers niet naar de goede dingen?

Wat weten we?

In kwantitatief onderzoek zijn twee benaderingen gangbaar. Bij beide wordt de invloed van schoolleiders meestal afgemeten aan prestaties van leerlingen. Die prestaties bestaan dan uit scores op gestandaardiseerde toetsen, vaak taal en rekenen/wiskunde.

  • Directe effecten zijn relaties tussen enerzijds het gedrag van schoolleiders en anderzijds de prestaties van leerlingen. Onderzoek richt zich dan op gedrag van schoolleiders, zoals het ontwikkelen en communiceren van de missie van de school; het coördineren, evalueren en aanpassen van het curriculum; zichtbaarheid; het stimuleren van schoolverbetering en professionele ontwikkeling van leraren. Dit type onderzoek komt veelal tot de conclusie dat de invloed van schoolleiders (zeer) gering is (bijvoorbeeld Witziers et al., 2003)
  • Modellen met indirecte effecten gaan na of – en zo ja hoe – schoolleiders van invloed zijn op zaken als schoolcultuur en professionele ontwikkeling van leraren, om vervolgens na te gaan hoe die laatste factoren op hun beurt prestaties van leerlingen beïnvloeden. De conclusie luidt veelal dat schoolleiders inderdaad indirect van invloed zijn, dat indirecte effecten groter zijn dan directe effecten, maar nog steeds relatief klein (in vergelijking met bijvoorbeeld de invloed van de achtergrond van leerlingen, of effectieve instructie door leraren) (bijvoorbeeld Ten Bruggencate, 2009).

Kwalitatief onderzoek richt zich meer op kenmerken van ‘effectieve’ schoolleiders ten opzichte van ‘minder effectieve’ schoolleiders. Hoe ‘effectiviteit’ wordt gezien kan verschillen; soms is dat gebaseerd op de opvattingen van leraren.

Kwalitatief onderzoek duidt vaker op een groot belang van leiderschap dan kwantitatief onderzoek.

Onderwerpen

Leiderschap

Beschrijving
Proefschrift Universiteit Twente.
Auteur(s)
Bruggencate, G. Ten
Jaar
2009

Beschrijving
Educational Administration Quarterly, 39 (3) 398-425.
Auteur(s)
Witziers, B., R.J. Bosker & M.L. Krüger
Jaar
2003


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.