onderzoek
po

Aftrekken PO

Kinderen leren op de basisschool de betekenis van de vier basisbewerkingen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. Ze leren hoe zij deze bewerkingen uit kunnen voeren, aanvankelijk in contexten en uiteindelijk op formeel niveau, maar ook in nieuwe toepassingssituaties. Zij leren hoe zij daarbij gebruik kunnen maken van de eigenschappen van de afzonderlijke bewerkingen en getallen. Het is van belang om aftrekken aan te leren in de structurele samenhang met optellen, vermenigvuldigen en delen.

Wat weten we?

Aftrekken betekent bijvoorbeeld eraf halen, aanvullen of het verschil bepalen. Onderliggende wiskundige structuren zijn bijvoorbeeld de lijnstructuur (Freudenthal, 1983; Treffers e.a., 1999).

Aftrekken wordt geleerd vanuit eenvoudige situaties (eerst de getallen onder de 10, bijv. in de context van het busprobleem, zie Van den Brink, 2001) en behoort vanaf de onderste groepen van de basisschool tot het hoofdrekenen (Van den Heuvel-Panhuizen e.a., 2001).

Het is belangrijk dat oplossingsprocedures bij aftrekken consistent worden aangeleerd. Oplossingsstrategieën voor aftrekken zijn bijvoorbeeld rijgen en splitsen. Leerlingen hebben enige vrijheid eigen procedures te kiezen, het is aan de leerkracht om deze procedures helder te ondersteunen met didactiek (Beentjes e.a., 1987; Peltenburg e.a., 2012).

Vanaf groep 6 wordt het kolomsgewijs aftrekken geïntroduceerd, waarbij getallen onder elkaar worden gezet. Ook geven sommige rekenmethodes aan dat aftrekken kan worden uitgevoerd door te cijferen.

Dat betekent voor de praktijk

Elke leerkracht basisonderwijs (of het nu groep 1 is of groep 8) geeft ondersteuning bij aftreksommen. Dat gaat vanaf het hele elementaire (tellen van fiches bijvoorbeeld) tot het kolomsgewijs aftrekken. Rekenmethodes geven veel houvast voor de leerkracht. Regelmatig staat er in het tijdschrift Volgens Bartjens (rekenen op de basisschool) hoe dergelijke basisvaardigheden aangeleerd en onderhouden kunnen worden.

Handreikingen

Het aftrekken zit in elke rekenmethode goed ingebouwd. Voor het gebruik van de computer is een rijk aanbod van computerprogramma’s. We geven hier een voorbeeld van het RekenWeb.

Thema

Curriculum

Onderwerpen

Rekenen & wiskunde

Auteur(s)
Van den Heuvel-Panhuizen, M., Buys, K. and Treffers, A. (Eds.).
Jaar
2001

Auteur(s)
Van den Brink, J.
Jaar
2001

Auteur(s)
Treffers, A., Van den Heuvel-Panhuizen, M. and Buys, K. (Eds.).
Jaar
2001

Auteur(s)
Freudenthal
Jaar
1983

Auteur(s)
Beentjes, H. and Jonker, V.
Jaar
1987

Auteur(s)
Peltenburg, M., Heuvel-Panhuizen, M. v. d. and Robitzsch, A.
Jaar
2012

Beschrijving
Heldere beschrijving hoe kolomsgewijs rekenen is bedoeld inclusief de relatie met cijferen.
Auteur(s)
Treffers, A. and Noteboom, A.
Jaar
2000


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.