Persoonlijke eigenschappen en kenmerken van schoolleiders

KNOW | bijgewerkt op 29 november 2013

Aandacht voor de persoonlijke eigenschappen en kenmerken van ‘goede leiders’ past binnen het perspectief van de ‘great man theories of leadership’. Deze benadering richt zich alleen op de persoon van de leider en houdt dus niet of nauwelijks rekening met de interactie tussen leider en volgers, of met de bredere context. Deze benadering brengt daarom een verleiding met zich mee om het belang van persoonlijke eigenschappen en kenmerken van schoolleiders te overschatten. Het gaat hier om persoonlijke eigenschappen en kenmerken die schoolleiders nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen. Dus naast andere kennis en vaardigheden.

Wat weten we?

Belangrijke eigenschappen voor schoolleiders zijn:

  • Integriteit, betrouwbaarheid en geloofwaardigheid
    Essentieel voor het effectief functioneren van een schoolleider, is dat hij of zij door anderen wordt gezien als integer, betrouwbaar en geloofwaardig. Congruentie tussen wat een schoolleider zegt, doet en uitstraalt is daarbij voorwaardelijk.
  • Gedreven door persoonlijke waarden, en daar flexibel mee om kunnen gaan
    Effectieve schoolleiders blijken onderling sterk in stijl te verschillen. Wat ze met elkaar gemeen hebben is dat ze worden gedreven door sterke persoonlijke waarden, die voor anderen zichtbaar worden in hun handelen.
  • Vermogen wederzijds vertrouwen op te bouwen
    Dit is meer dan ‘communicatieve vaardigheden’; het gaat er om dat het leiderschapsteam functioneert op basis van wederzijds respect. De schoolleider speelt daar een cruciale rol in.
  • Open leerhouding demonstreren
    Om een proces van continue ontwikkeling en verbetering te realiseren, is het belangrijk dat de schoolleider zelf, als rolmodel, het goede voorbeeld geeft. Of anders gezegd, de beoogde verandering belichaamt.
  • Complexe problemen op kunnen lossen (o.a. creativiteit)
    De crux van goed schoolleiderschap schuilt in het realiseren van samenhang. Om die samenhang te realiseren in de complexiteit van het dagelijkse werk – met vaak tegenstrijdige belangen, wensen en loyaliteiten – is analytisch vermogen en creativiteit nodig. De kunst is om steeds kansen te zien en ‘slimme oplossingen’ te smeden.
  • Visie op de eigen rol
    Een heldere visie op de eigen rol helpt schoolleiders om prioriteiten te stellen. Het helpt om te bepalen waar de schaarse tijd juist wel en juist niet aan te besteden.

referenties

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.