Leiderschap – Wie?

KNOW | bijgewerkt op 03 december 2013

Over wiens leiderschap gaat het?

Bij het antwoord op die vraag wordt bijna altijd gekeken naar bekleders van officiële functies. Er is veel minder onderzoek naar de rol en betekenis van informele leiders in scholen. Onderzoek naar de rol en betekenis van leerlingen bij management en leiderschap is uiterst zeldzaam.

Op basis van het beschikbare onderzoek is een onderscheid te maken tussen:

Het meeste onderzoek is gedaan naar leiderschap van schoolleiders. Nu het systeemperspectief op leiderschap meer aandacht krijgt, neemt de aandacht toe voor anderen – en met name docenten – die leiderschap uitoefenen.

Vooral op het gebied van ‘wiens leiderschap’, is het bij het vertalen van onderzoeksresultaten uit andere landen belangrijk steeds te bedenken dat onderwijsstelsels tussen landen sterk verschillen. Dat geldt voor de autonomie voor scholen, de manier waarop scholen al dan niet worden gefinancierd door de overheid, hoe scholen zijn georganiseerd, en hoe scholen worden bestuurd. Niet alle landen kennen bijvoorbeeld onderwijsbesturen zoals in Nederland. In Nederland hebben scholen relatief veel autonomie. Van Nederlandse schoolleiders worden daarom andere dingen gevraagd dan van schoolleiders in de meeste andere landen. Ook de rol van leraren – al dan niet georganiseerd in een beroepsgroep – kan sterk verschillen tussen landen.

Uit internationaal onderzoek blijkt dat het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs niet alleen gebaat is bij ‘goed leiderschap’ op elk van de niveaus (bestuur, schoolleider, teamleider, docent). Maar vooral ook bij afstemming tussen die niveaus (o.a. Dufour & Marzano, 2011). Dit besef ligt ook ten grondslag aan de beleidsprogramma’s ‘Sturen op Kwaliteit’ in het primair en voortgezet onderwijs.

Er is ook een publicatie over ‘Leiderschap – Hoe‘.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.