Talenten ontwikkelen op het lesplein

KNOW | bijgewerkt op 18 april 2013

In het kader van de Expeditie durven, delen, doen is op de innovatieve Burgemeester Harmsma School in het Friese Gorredijk onderzoek gedaan naar het werken met lespleinen in bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Op de BHS werden zes lespleinen ontwikkeld: een expressieplein, handel- en administratieplein, talenplein, techniekplein, wereldplein en een zorg- en welzijnsplein. De centrale doelstelling achter dit project is: meer differentiatie naar niveau, interesse en tempo, om zo de competentie- en talentontwikkeling van leerlingen bevorderen.

Dat betekent voor de praktijk

In hoeverre is het werken met lespleinen in de praktijk een succes? Op de Burgemeester Harmsma School is het effect onderzocht (Kooij, Oomens & Rijken, 2011). Uit dat onderzoek blijkt dat de meeste docenten na drie jaar werken met lespleinen tevredener zijn geworden over de talentondekking en -ontplooiing van bovenbouwleerlingen. Ook zijn ze van mening dat het doel om diverse talenten optimaal te ontplooien (enigszins) bereikt is. Daarnaast is bekeken in hoeverre het werken met lespleinen een positieve bijdrage levert aan de ontwikkeling van brede competenties (samenwerken, zelfstandig werken, communiceren, plannen en organiseren, reflecteren en onderzoeken) bij leerlingen. Docenten waren hierover al voor de invoering van de lespleinen in de bovenbouw behoorlijk tevreden en dit oordeel is stabiel gebleven. Toch vindt 93% van de leraren dat het werken op lespleinen hier wel degelijk een bijdrage aan geleverd heeft.

Een ruime meerderheid van de leerlingen vindt ook dat zij op de lespleinen beter geleerd hebben samen te werken, zelfstandig te werken, te communiceren en te plannen en organiseren. Over het leren reflecteren en onderzoeken zijn de leerlingen, in tegenstelling tot de docenten, minder positief. De leerlingen van het techniekplein zijn positiever over de mate waarin het werken op het lesplein een bijdrage heeft geleverd aan het ontwikkelen van hun competenties dan de leerlingen van de andere lespleinen. Dit komt volgens de leerlingen doordat ze op het techniekplein veel ruimte krijgen.

Ten slotte is gemeten in hoeverre het werken met lespleinen een positieve invloed gehad heeft op de motivatie van leerlingen, de pedagogisch didactische omgeving en de voorbereiding op vervolgonderwijs. Zowel leerlingen als leraren waren hierover al behoorlijk tevreden en zijn dat gebleven.

Handreikingen

Een belangrijk aspect van het werken op lespleinen op de Burgemeester Hamsma School (BHS) is modularisering. Door middel van het aanbieden van lesstof in modulen creërern ze meer differentiatiemogelijkheden en stimuleren ze talentontwikkeling bij leerlingen. Docenten van de BHS ontwikkelden (in samenwerking met Educatief Centrum Noord en Oost) een handleiding en een format voor het ontwikkelen van modulen. Hierin staan onderwijskundige eisen en didactische werkvormen beschreven.

In de eerste jaren van de expeditie waren er zes lespleinen: Expressieplein, Talenplein, Wereldplein, Handel- en Administratieplein en Zorg- en Welzijnplein. De meeste lesactiviteiten bleken plaats te vinden op het techniekplein, de minste op het wereldplein. Het techniekplein werd door leerlingen bovendien het best beoordeeld.

Gedurende de expeditie werd bovendien nog een nieuw lesplein voor de onderbouw ontwikkeld: het NEW-plein (Nederlands, Engels, Wiskunde). Voor de drie kernvakken Nederland, Engels en Wiskunde werken acht docenten en twee remedial teachers samen op het NEW-plein, om bijna 150 leerlingen zelfstandig aan hun eigen programma te laten werken. Zij dagen leerlingen uit hun talenten voor de drie vakken op een voor hen zo hoog mogelijk niveau te ontwikkelen. Voor deze specifieke lespleinen werd een draaiboek ontwikkeld en werd er onderzoek naar gedaan.

referenties

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.