onderzoek
vo

Begrijpend lezen VO

In het voortgezet onderwijs worden hoge eisen gesteld aan de leesvaardigheid van leerlingen. Begrijpend lezen is een complexe vaardigheid die belangrijk is bij alle vakken en die in het algemeen sterk samenhangt met schoolsucces.

Voor leerlingen in de onderbouw van met name het vmbo wordt technisch lezen als een bron van zorg gezien. Technisch zwakke lezers moeten twee hordes nemen om te kunnen komen tot lezen met begrip of studerend lezen. Voor die leerlingen is aandacht voor (het blijvend onderhouden van) hun technische leesvaardigheid een stap in de goede richting.

Een volgende factor is de vaardigheid van leerlingen om begrijpend lezen strategisch aan te pakken. Voor alle schooltypen geldt dat leerlingen die succesvol zijn in begrijpend lezen, meer en flexibel gebruikmaken van leesstrategieën dan zwakke lezers. Niet alleen de leesstrategie op zich maakt het verschil, maar ook het actief participeren van de leerling tijdens het begrijpend lezen.

De derde factor betreft woordenschat. Woorden zijn de dragers van betekenis, van kennis. De woordkennis van leerlingen staat daarmee ook in verband met begrijpend lezen. Hoe meer woorden een leerling al kent, hoe makkelijker nieuwe woorden, nieuwe kennis, verworven kunnen worden. Dit gaat niet alleen op voor kernbegrippen uit het betreffende vak, maar ook voor woorden uit de categorie schooltaal. Strategieën voor begrijpend lezen sturen onder meer aan op het inzetten van kennis die je al hebt als lezer, wat op beide soorten woorden betrekking heeft.

Zoals opgemerkt hangen deze drie factoren met elkaar samen, en versterken ze elkaars werking ook. In het geval van sterke lezers is dat in positieve zin, bij zwakke lezers gaat het om een neerwaartse spiraal. Het is zeer te begrijpen dat leerlingen met een zwakke technische leesvaardigheid niet met plezier naar een tekst grijpen: hun leesmotivatie is laag. Doordat ze weinig tijd aan lezen besteden, neemt hun woordkennis minder toe dan die van leerlingen die wel makkelijker en/of meer lezen. En een beperkte woordkennis hangt vervolgens weer samen met slecht tekstbegrip.

Thema

Curriculum

Onderwerpen

Nederlands


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.