onderzoek
vo

Maatwerkgericht handelen

Het Stad College in Almere is een school met een hoog percentage leerlingen dat leerwegondersteunend onderwijs krijgt. De school heeft professionalisering van haar leraren hoog in het vaandel staan. Ze ging aan de slag met de vraag: hoe kunnen docenten het eigen handelen afstemmen op de onderwijsbehoeften van leerlingen, gebruikmakend van beschikbare gegevens over leerlingen?

  • Embedcode

Het Stad College in Almere wil uiteraard kwalitatief goed en passend onderwijs bieden aan al zijn leerlingen. Om bovenstaande vraag te kunnen beantwoorden diende de school in 2011 een aanvraag bij de VO-raad in voor subsidie vanuit de SLOA-regeling.

Maatwerk

Dat betekent voor de praktijk

Binnen het Stad College is onderzocht hoe docenten het eigen handelen af kunnen stemmen op de onderwijsbehoeften van leerlingen, gebruikmakend van beschikbare gegevens over leerlingen. Aan zowel het begin als aan het eind van het project is er een vragenlijst afgenomen onder het onderwijsgevende personeel. Deze vragenlijst richtte zich op de visie en attitude ten opzichte van maatwerkgericht handelen. Daarnaast zijn er onder docenten, leerlingen en de schoolleiding interviews gehouden om te kijken wat de uitgangspositie van het project was. Aan het begin is gevraagd naar houdingen en verwachtingen ten aanzien van maatwerkgericht handelen. Aan het eind van het project is gevraagd naar veranderingen die door het project merkbaar zijn in de school.

Maatwerkgericht handelen volgens docenten

In de eerste fase van het project is met de vragenlijst ook de mate waarin docenten maatwerkgericht handelden onderzocht. Hieruit kwam naar voren dat docenten veelal onderscheid maken tussen leerlingniveau en werkhouding van de leerlingen in een klas. Leraren maakten echter te weinig gebruik van de beschikbare leerlinggegevens om maatwerk te bieden. Van de docenten vindt 86% maatwerkgericht handelen van groot belang. Ruim 32% twijfelt of ze genoeg weten om maatwerk te kunnen bieden. Opvallend is dat alle docenten uit de pilotgroep aangaven graag te willen leren hoe de lessen af te stemmen op de behoeften van leerlingen. Zij zijn door het project meer gemotiveerd om maatwerk te bieden.

Het Kwadrant

In de tweede fase stond het ontwerp van een hulpmiddel voor maatwerkgericht handelen centraal. Naar aanleiding van de eerste fase en de bevindingen van docenten is het Kwadrant voor maatwerkgericht handelen ontwikkeld. Het kwadrant biedt docenten een handvat om leerlingen in te delen naar werkhouding en leervermogen. De docenten op Stad College doen dit in dialoog in teamvergaderingen. Voor meer informatie zie ‘handreikingen’.

Kortom

Het SLOA-project op Stad College heeft ertoe geleid dat professionalisering, en in het bijzonder maatwerkgericht handelen van docenten, een vaste plaats heeft gekregen binnen de visie en het beleid van de school. De schoolleiding heeft besloten om in schooljaar 2013-2014 periodieke intervisiemomenten in te plannen en collegiale consultatie te houden om zo de opbrengsten van het project te borgen. Er wordt een coördinator aangesteld om dit proces in goede banen te leiden. Al het onderwijzend personeel zal met behulp van het ontwikkelde Kwadrant leren werken. Tevens wordt gewerkt aan het digitaal beschikbaar maken van gegevens over leerlingen en de handvatten voor docenten.

Voor een volledige uitwerking van dit SLOA-onderzoek zie de eindrapportage.

Handreikingen

Door de docentonderzoekers is samen met de leden van de pilotgroep het Kwadrant ontwikkeld, een instrument voor het indelen van leerlingen op de kenmerken cognitieve capaciteit en prestatiemotivatie d. Hiermee kunnen leerlingen met een vergelijkbare onderwijsbehoefte worden gegroepeerd. Docenten komen tot de groepering via een onderlinge discussie en door analyse van de beschikbare (toets)gegevens van de leerlingen. Bij de indeling van elk van de kwadranten hoort een passend handelingsrepertoire waarvoor de docentonderzoekers in de SLOA-periode een basis hebben gelegd. Op basis van literatuur over bijvoorbeeld actieve werkvormen kunnen de docenten het eigen didactisch handelingsrepertoire verder uit bouwen, en delen met collega’s.

Thema

Didactiek

Onderwerpen

Differentiatie

Beschrijving
Auteur(s)
Stad College
Jaar
2013

Beschrijving
Oratie
Auteur(s)
Bosker, R. J.
Jaar
2005

Beschrijving
Proefschrift Universiteit Utrecht
Auteur(s)
Mathijsen, I.C.H.
Jaar
2006

Beschrijving
s. Pedagogische Studiën, 89(6), 350-363.
Auteur(s)
Schenke, W., Volman, M.L.L., Van Driel, J.H., Geijssel, F.P., & Sligte, H.W.
Jaar
2012

Beschrijving
In Onderwijskunde: een kennisbasis voor professionals, pp. 14-40
Auteur(s)
Simons, P.R.J.
Jaar
1995

Auteur(s)
Stad College
Jaar
2013


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.