onderzoek
po

Stakeholdersbeleid

Hoe wil de school zijn maatschappelijke opdracht vormgeven, in relatie tot de wensen en behoeften van de omgeving? Wie spelen er een rol in die omgeving? En hoe kan de school hen resultaten laten zien? Allemaal zaken die een rol spelen bij stakeholdersbeleid.

Opbrengstgericht is een handreiking voor besturen in het primair onderwijs. De vraag die ten grondslag ligt aan deze handreiking is: ‘Welke condities schoolbesturen moeten realiseren opdat de relaties met stakeholders de kwaliteit en opbrengstgerichtheid van het onderwijs versterken?’

De opbrengsten van een literatuurstudie en een inventariserend onderzoek uitgevoerd naar het stakeholdersbeleid en de praktijkervaring bij zes schoolbesturen in het primair onderwijs zijn in deze publicatie verenigd en uitgewerkt in een stappenplan om te komen tot opbrengstgericht stakeholdersbeleid. Dialoog en verantwoording blijken daarbij twee centrale begrippen te zijn. De handreiking gaat achtereenvolgens in op: het belang van stakeholders voor het onderwijs, de rol van het schoolbestuur, het stakeholdersbeleid in relatie tot onderwijskwaliteit en de stappen voor opbrengstgericht stakeholdersbeleid.

Wat weten we?

Fasin (2009) brengt een verfijning aan in het 3M-model voor stakeholdermanagement. Dit model onderscheidt de fases Mapping, Mobilising en Managing.

  • Bij Mapping gaat het om het in kaart brengen van de stakeholders: wie zijn het en waarom zijn ze strategisch belangrijk? Wie zie ik als mijn stakeholders, wie zouden het kunnen zijn en wie wil ik dat mijn stakeholders zijn?
  • Bij Mobilising gaat het om een verkenning van de samenwerking voor win-winsituaties en om het verteren of opbouwen van de relaties met de stakeholders. Met welke bestaande stakeholder(s) wil ik mijn relatie versterken? Met welke gewenste stakeholder(s) wil ik een relatie opbouwen?
  • Bij Managing gaat het om het organiseren van de dialoog, het opstarten van gezamenlijke activiteiten. Welke stappen ga ik zetten richting bestaande en gewenste stakeholder(s)? Welke fasering breng ik daar in aan? Welke resultaten in termen van toegevoegde waarde wil ik daarmee bereiken in relatie tot mijn organisatiedoelstellingen?

Via het managen (ontwikkelen, organiseren en stimuleren) van de betrokkenheid van stakeholders kan binnen de schoolorganisatie worden gezocht naar de juiste balans tussen:

  • noodzakelijke veranderingen/vernieuwingen en tegelijkertijd voldoende draagvlak
  • voldoende dynamiek en tegelijkertijd een zekere stabiliteit en (t)rust

Rijkschroeff & Van Roosmalen (2003) beschrijven de Achtbaan, een hulpmiddel om het proces van beleidsontwikkeling op scholen in kaart te brengen en te sturen. De vier fasen van de beleidscyclus (vaststellen, uitvoering, evaluatie en bijstelling) zijn te vergelijken met een evenzoveel stations, waarlangs de verschillende beleidsmakers op school hun rondjes trekken. Elk jaar wordt de Achtbaan één keer doorlopen en krijgt iedereen – directie, middenmanagement, docenten en OOP – vanuit eigen verantwoordelijkheid en bevoegdheid de kans om een bijdrage te leveren aan de verbetering van het primair proces. Zo kan iedere geleding zijn eigen rol spelen in het proces van beleidsontwikkeling. Door de Achtbaan te doorlopen wordt het draagvlak vergroot en worden de deskundigheden die op school aanwezig zijn benut.

achtbaan

Dat betekent voor de praktijk

De handreiking beschrijft de stappen in het opbrengstgericht stakeholdersbeleid. In het opbouwen van een opbrengstgericht stakeholdersbeleid komt een aantal stappen periodiek terug. De organisatie:

  • oriënteert zich op haar omgeving en inventariseert de wensen en behoeften in de samenleving
  • ontwikkelt vervolgens een visie op hoe zij haar maatschappelijke opdracht wil vormgeven in relatie tot de wensen en behoeften van de omgeving
  • bepaalt welke stakeholders zij actief wil betrekken bij haar beleid en op welk niveau van de organisatie de relatie met deze stakeholders vorm krijgt
  • legt vast met wie zij waarover de dialoog wil voeren
  • stelt vast welke (meetbare) resultaten zij levert
  • laat haar stakeholders zien welke resultaten zij zal leveren en wanneer daarover de terugkoppeling plaatsvindt
  • stuurt op het handelen van het personeel
  • bewaakt de beoogde kwaliteit door systematisch gegevens te verzamelen, waarbij ook relevante stakeholders als bron worden gebruikt
  • verantwoordt zich over de resultaten
  • stelt een (jaar)verslag op
  • evalueert het stakeholdersbeleid
Beschrijving
Journal of Business Ethics, 84, 113-135. Dit artikel beschrijft een verfijning van het stakeholdermodel van Freeman uit 1984. Hij gaat uit van uit van het 3M-model: Mapping, Mobilising en Managing.
Auteur(s)
Fasin, Y.
Jaar
2009

Beschrijving
Academy of Management Review, 22 (2), 833-886. Het in dit artikel gepresenteerde model maakt het mogelijk om het belang van de diverse soorten stakeholders voor de organisatie in kaart te brengen.
Auteur(s)
Mitchell, R.K., Angle B.R. en Wood, D.J.
Jaar
1997

Beschrijving
De Achtbaan is een hulpmiddel om het proces van beleidsontwikkeling op scholen in kaart te brengen en te sturen.
Auteur(s)
Rijkschroeff, L. en T. van Roosmalen
Jaar
2003

Beschrijving
Deze handreiking gaat in op de condities die schoolbesturen moeten realiseren om de relaties met stakeholders de kwaliteit en opbrengstgerichtheid van het onderwijs versterken.
Auteur(s)
Sagasser, I. en Wolters, J.
Jaar
2010


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.