onderzoek
po

Meten in het primair onderwijs

Meten doen we dagelijks, al is het vaak onbewust. We verrichten meetactiviteiten bij het omgaan met een weegschaal met geheugen, de instellingen van vrieskist, oven en magnetron, het zetten van koffie, het instellen van een tijdschakelaar of de dvd-recorder en het maken van een back-up van de computer. Verder zijn we met geld en met tijd doorlopend bezig met meetgetallen en de onderlinge relaties daartussen. Belangrijk is dat iedereen een goede basiskennis opbouwt op het gebied van meten.

  • Embedcode

Wat weten we?

Bij het meten gaat het in alle gevallen om het afpassen van een standaardmaat of van een natuurlijke maat (Robinson, 2007).

Bij het meten van lengte betekent dit bijvoorbeeld dat de centimeter als maat wordt gekozen en dat het meten in centimeters inhoudt dat deze gekozen maat langs een zekere lengte wordt afgepast (door de centimeter netjes aaneen te sluiten) en dat het meetresultaat gegeven wordt door het aantal keren dat dit is gedaan (Stephen & Clements, 2003).

Dat is ook zo in situaties waarin de maateenheid niet daadwerkelijk zichtbaar is in de meet-handeling of het aflezen van het meetresultaat (Gravemeijer e.a., 2007). Zo is het bepalen van de snelheid van een auto het resultaat van afpassen. De snelheidsmeter gaat feitelijk voortdurend na hoe vaak een standaardafstand (kilometer) kan worden afgepast in een tijdseenheid (uur), op grond van een (kleinere) afgelegde afstand gedurende een (kortere) tijdsspanne. Voor het huidige metriek stelsel in gebruik kwam, had iedere stad of streek zijn eigen maatsysteem (zie bijvoorbeeld Van Maanen, 2002; Markusse, 2008). Standaardisering zorgt ervoor dat in vrijwel alle landen ter wereld met maten uit het metrieke stelsel gewerkt wordt. Standaardisering speelt daarmee een belangrijke rol bij internationaal verkeer en uitwisseling.

Bij het meten gaat het zowel om toepasbaarheid als om de onderliggende wiskundige structuur (Freudenthal, 1983). Het metriek stelsel is een systeem dat in de loop der jaren is ontwikkeld en in de meeste West-Europese landen in de loop van de 19e eeuw is ingevoerd (Van der Waerden, 1961; Van Maanen, 2002; Robinson, 2007). Het metriek stelsel sluit nauw aan bij het tientallig getalsysteem.

Dat betekent voor de praktijk

Meten doen we dagelijks, al is het vaak onbewust. We verrichten meetactiviteiten bij het omgaan met een weegschaal met geheugen, de instellingen van vrieskist, oven en magnetron, het zetten van koffie, het instellen van een tijdschakelaar of de DVD-recorder en het maken van een back-up van de computer. Verder zijn we met geld en met tijd doorlopend bezig met meetgetallen en de onderlinge relaties daartussen. Meetgetallen vindt men daarnaast veel in de media. Meten komt bijvoorbeeld naar voren bij berichten over financiën, over (voorgestelde veranderingen in de) infrastructuur, bij beschrijvingen en grafische weergaven van ontwikkelingen in de tijd en bij verslaggeving van sportevenementen.

In onderstaande publicaties wordt onder andere ingegaan op het meten van gewicht, geld, lengte, oppervlakte, inhoud, tijd en snelheid.

Referenties

In dit artikel staat enerzijds de traditionele ‘tegenstelling’ tussen doen en denken centraal bij leertaken die geschikt zijn voor de bovenbouw van het basisonderwijs en voor het pabo-onderwijs. Als subthema komt de ‘tegenstelling’ tussen een fysiek uitgevoerde taak en de daar van afgeleide computersimulatie ter sprake. Concreet kijken we naar enkele activiteiten rondom wegen. De activiteiten zijn op het RekenWeb terug te vinden. Het artikel komt voort uit een workshop die werd gegeven tijdens de Nationale Reken Dagen 2009 te Noordwijkerhout.

Geld is een onderwerp dat in alle groepen van de basisschool aan de orde komt. Het wordt vaak gebruikt om het rekenen te ondersteunen. Een voorbeeld is het betalen met euro’s en briefjes van 10 en 100 als concretisering van de tienstructuur, of het rekenen met supermarkt-prijzen als kommagetallen. Het leren rekenen met geld is natuurlijk ook zelf een onderwerp.

Daarbij hoort het herkennen en benoemen van de bedragen op de munten en biljetten en het omgaan met geld: betalen, bedragen noteren, schatten, teruggeven, wisselen. Op rekenweb is een flink aantal geldspelletjes te vinden waarmee deze vaardigheden kunnen worden ontwikkeld en geoefend1. We bespreken er een paar die geschikt zijn voor het digibord.

  • Embedcode

Handreikingen

Lessen met meten:

Links

www.rekenlijn.nl : meten en meetkunde.

Thema

Curriculum

Onderwerpen

Rekenen & wiskunde

Auteur(s)
Freudenthal
Jaar
1983

Auteur(s)
Gravemeijer, K., Figueiredo, N., Feijs, E., Van Galen, F., Keijzer, R. and Munk, F.
Jaar
2007

Auteur(s)
Markusse
Jaar
2008

Auteur(s)
Robinson, A.
Jaar
2007

Auteur(s)
Stephen, M. and Clements, D. H.
Jaar
2003

Auteur(s)
Van der Waerden, B. L.
Jaar
1961

Auteur(s)
Van Maanen, H.
Jaar
2002


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.