onderzoek
po

Effectief technisch leesonderwijs

Basisscholen proberen doorlopend hun onderwijs te verbeteren. Maar wat is eigenlijk effectieve schoolverbetering? Hoe zorg je ervoor dat leerlingen blijvend beter presteren? Dit artikel gaat over het verbeteren van het technisch leesonderwijs.

Verbeteren is een kwestie van lange adem: een verbetertraject duurt meestal een aantal jaar en bestaat uit meerdere fases:

  • het vaststellen van doelen
  • het belang van een projectmatige en planmatige aanpak
  • het investeren in de ontwikkeling van leerkrachten
  • het borgen van resultaten

Op basis van onderzoek voor de publicatie Bouwen en vasthouden is een toolkit ontwikkeld met instrumenten voor implementatie en borging van effectief technisch leesonderwijs. De toolkit omvat documenten voor de schoolleider, interne begeleider/taalcoördinator, groepsleraren en bovenschools managers.

Wat weten we?

Op basis van onderzoek is een toolkit ontwikkeld met instrumenten voor implementatie en borging van effectief technisch leesonderwijs. De toolkit omvat documenten voor de schoolleider, interne begeleider/taalcoördinator, groepsleraren en bovenschools managers.

Het theoretisch kader voor de toolkit is het onderzoek van Mijs (2007) geweest die negen aspecten noemt die van belang zijn bij effectieve school(kwaliteits)verbetering. Een aantal van deze aspecten zijn:

  • de school is uitgangspunt voor verandering
  • systematische benadering en langdurig proces
  • verandering is gericht op instructie geven en leren
  • onderwijskundige doelen stellen op verschillende niveaus
  • ketenbenadering
  • geïntegreerde implementatiestrategieën hanteren
  • externe ondersteuning voor de school is raadzaam

De toolkit is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten rondom effectieve schoolverbetering. Zo kan een verandering pas deel worden van de school als de fase van adoptie & organisatie en implementatie & borging zijn doorlopen (Reizigt & Creemers, 2005; Schmoker, 1999) en zorgt een projectmatige werkwijze dat het verbetertraject wordt afgebakend en helder gestructureerd (Grit, 2008).

Scholen zullen meer resultaat boeken als ze gebruikmaken van een cyclische, planmatige aanpak zoals de PCDA-cyclus (Marzano, 2003) en wanneer ze zowel binnen de school als met het bovenschools management en de gemeente goed samenwerken (Fullan, 2009). Tot slot vraagt het verbeteren van leerresultaten een opbrengstgerichte cultuur (Fullan, 2009) en dat leerkrachten uitgaan van de zes elementen van effectief onderwijs (Vernooy, 2005).

Dat betekent voor de praktijk

De vertaalslag van de bovenstaande theorie naar de praktijk en naar wat leerkrachten concreet kunnen doen is gemaakt door het volgen van twee opvattingen (Joyce & Showers, 2002), namelijk:

  • het gebruik maken van transfervaardigheden zodat leerkrachten d.m.v. imitatiegedrag zich de vaardigheden eigen maken en op die wijze nieuwe routines creëren.
  • blijvende ondersteuning bieden aan leerkrachten (coaching of peer-coaching) zodat zij het geleerde goed kunnen implementeren en zichzelf kunnen blijven ontwikkelen en het geleerde blijvend kunnen toepassen in hun praktijk.

Handreikingen

Er is een boek met dvd uitgebracht rondom effectieve schoolverandertrajecten. Op de dvd staat de Toolkit Effectief Technisch Lezen. Deze toolkit is een verzameling van documenten die als hulpmiddel kunnen dienen bij de implementatie en borging van ingevoerde vernieuwingen in het technisch leesonderwijs. De Toolkit omvat documenten voor:

  • Schoolleider en bestuur: BS1, SL1 tot en met SL7
  • De interne begeleider: IB1 tot en met IB8
  • Leerkrachten: LK1 tot en met LK10
Thema

Curriculum

Onderwerpen

Nederlands

Start Toolkit
Toolkit voor borging effectief technisch leesonderwijs met hulpmiddelen voor Schoolleider en bestuur, de Interne begeleider en Leerkrachten


BS1 Monitoring en feedback
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


SL1 effectief technisch leesonderwijs
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


SL2 Leesonderwijs binnen de kwaliteit-
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijss


SL3 Een jaar effectief leesonderwijs
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


SL4 De rol van schoolleider
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


SL5 Monitoring en datafeedback
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


SL6 Leerlingresultaten en interventies
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


SL7 Checklist start schooljaar
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


IB1 De rol van interne begeleider
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


IB2 Toetskalender TL en woordenschat
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


IB3 Resultaten en interventies bespreken
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


IB4 Werken met een datamuur
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


IB5 Interventies technisch lezen groep 1
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


IB6 Klassenbezoeken en feedbackgesprek
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


IB7 Checklists en kijkwijzers groep 1-2
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


IB8 Checklists en kijkwijzers groep 3-8
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK1 Kennis en vaardigh. leeslkr. gr 1-2
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK2 Kennis en vaardigh. leeslkr. gr 3-8
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK3 Datamuur groep 1-2
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK4 Datamuur groep 3
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK5 Datamuur groep 4-8
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK6 Groepsplannen groep 1-2
Groepsplannen beginnen geletterdheid groep 1-2. Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK7 Groepsplannen groep 3
Groepsplannen aanvankelijk technisch lezen groep 3. Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK8 Groepsplan groep 4-5-6
Groepsplan voortgezet technisch lezen. Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK9 Groepsplan groep 7-8
Groepsplan onderhoud voortgezet technisch lezen groep 7-8 Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs


LK10 Overdracht naar de volgende groep
Onderdeel Toolkit borging effectief technisch leesonderwijs

Auteur(s)
Grit, R.
Jaar
2008

Auteur(s)
Marzano, R.
Jaar
2003

Auteur(s)
Mijs, T.
Jaar
2007

Beschrijving
In: School Effectiveness and School Improvement, vol. 16, no 4, p. 407-424.
Auteur(s)
Reizigt, G. & Creemers, B.
Jaar
2005

Auteur(s)
Schmoker, M.
Jaar
1999

Auteur(s)
Vernooy
Jaar
2005

Auteur(s)
Fullan, M.
Jaar
2007

Auteur(s)
Joyce, B. & Showers, B.
Jaar
2002

Auteur(s)
Cijvat, I.e.a.
Jaar
2010


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.