praktijk
po
vo
mbo
so

Begeleid en behoud de startende leraar

Een kwart van de startende leraren in het basisonderwijs verlaat binnen vijf jaar het onderwijs. Dat is jammer, want startende leraren zijn meestal heel enthousiast en zitten vol met goede ideeën. Scholen doen er goed aan nieuwe collega’s vooral in de inwerkperiode goed te begeleiden. Maar hoe kun je dat het best aanpakken en organiseren?

Scholen en schoolteams doen er goed aan om een startende leraar direct in het team op te nemen en goed te begeleiden. Anders lopen zij het risico dat nieuwe leraren afhaken.

Problemen waar een startende leraar tegenaan loopt

Uit onderzoek, ook onder leraren in het voortgezet onderwijs, is bekend dat nieuwe leraren in het begin veel stress ervaren, wat hun zelfvertrouwen geen goed doet. Problemen waar zij tegenaan lopen, hebben te maken met het lesgeven, zoals:

  • Voorbereiding, planning en organisatie van de leerstof kost veel tijd
  • Omgaan met verschillen tussen leerlingen en orde en structuur aanbrengen is moeilijk
  • Contacten en gesprekken met ouders verlopen niet altijd gemakkelijk
  • Het bijhouden van leerlingadministratie is ingewikkeld

Andere problemen hebben te maken met de schoolorganisatie, zoals:

  • Gebrek aan goede informatie over de schoolorganisatie
  • Extra taken naast lesgebonden taken kosten veel tijd
  • Timemanagement is moeilijk
  • Gebrek aan goede begeleiding
  • Onzekerheid over een vaste aanstelling

Werk startende leraren goed in

De school doet er goed aan om aandacht te besteden aan deze problemen. Nieuwe leraren geven aan dat vooral de inwerkperiode zwaar te wensen overlaat. Dit gebeurt ad hoc en amateuristisch. Hierdoor weten startende leraren vaak niet waar ze aan toe zijn en wat van hen wordt verwacht. Vanaf de start gaat het dan eigenlijk al mis.

Een startende leraar heeft tijd nodig om zich te ontwikkelen. Het is belangrijk dat de begeleiding structureel plaatsvindt. Scholen moeten aandacht besteden aan het geven van feedback, zorgen dat er collegiaal samengewerkt wordt en dat leraren de mogelijkheid hebben om te leren van experts.

Effecten van goede begeleiding

Scholen die zorgen voor een goede inwerkperiode en een structurele begeleiding zien onderstaande volgende effecten bij nieuwe leraren. Ze:

  • ontwikkelen een sterker zelfbeeld
  • krijgen meer zelfvertrouwen en hun groeivermogen neemt toe waardoor zij beter kunnen presteren
  • krijgen meer zicht op het beleid en de procedures (dit gaat over het ‘ingroeien’ in de school)
  • tonen een grotere focus op de doelen die ze in de klas willen bereiken

Geef kwalitatief startende leraar goede begeleiding

Goede begeleiding en steun van de nieuwe leraar bestaat uit drie onderdelen:

  • Persoonlijke en relationele steun van de mentor: een goede begeleiding kan niet plaatsvinden zonder vertrouwen en empathie. De mentor moet begrip tonen voor de zorgen en problemen van de starter zonder te oordelen. Hij zorgt voor feedback en is niet verantwoordelijk voor een eindbeoordeling.
  • Professionele steun van de mentor: deze steun is erop gericht de professionele ontwikkeling van de starter te bevorderen.
  • Goede begeleidingsgesprekken: de mentor is beschikbaar voor gesprekken, is bemoedigend en werkt toe naar steeds meer zelfstandigheid. Meer informatie over goede begeleiding, lees je in het  kennisdossier De startende leraar in het po en vo.

Voorbeelden van goede begeleidingsvormen

Meer video’s over ervaringen van startende leraren

Hoe ervaren nieuwe leraren zelf hun start voor de klas? Op leraar24.nl is een serie gemaakt over de startende leraar en de moeilijkheden waar zij tegenaan lopen. Onderwerpen zijn onder andere:

  • Invallen: hoe is het om als nieuwe leraar elke dag voor een andere groep te staan?
  • Begeleiding: hoe kun je de nieuwe leraar in het speciaal onderwijs goed begeleiden?
  • Orde en structuur: hoe geef je als nieuwe leraar orde en structuur in cluster 4 in het so?
  • Ouders: hoe leer je als nieuwe leraar goed om te gaan met ouders?
  • Overwicht in het mbo: hoe houd je als jonge nieuwe leraar overwicht en overzicht in het mbo?

Meer weten over de startende leraar?

Onderwerpen

Startende leraar

De invloed van inductie-programma's
Voor beginnende docenten is het niet makkelijk om voor het eerst voor de klas te gaan staan. Daarom krijgen ze steeds vaker begeleiding van mentoren van de school waar ze werken. De mentoren bieden veel emotionele steun, maar de begeleiding heeft minder effect op de professionele ontwikkeling.


De begeleiding van startende leraren
Informatie hoe je de startende leraar in het po en vo binnen de school houdt. De informatie bestaat uit twee delen. Ten eerste is te lezen wat de problemen zijn van de startende leraar. Zowel in po als in vo. Ten tweede is de informatie voor de begeleiders van de startende leraar.


Infoboekje begeleiding startende leraren
Nieuwe leraren zijn hard nodig! Nog te veel beginnende leraren verlaten te snel het onderwijs. In dit boekje zijn ervaringen van beginnende leraren in het primair en voortgezet onderwijs gebundeld, samen met voorbeelden van begeleidingsprogramma?s en handige tips.



Jaap Bosman | 4 oktober 2011

Op http://softskills.kennisnet.nl/themaprofessie staan aanwijzingen en tips om de inwerkperiode te verbeteren. Zoals intervisie, mentor voor de inwerkperiode en er staan titels van bruikbare boekjes.

E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.