Integraal personeelsbeleid

KNOW | bijgewerkt op 22 mei 2013

Alle scholen zijn in opdracht van de overheid begonnen met integraal personeelsbeleid. Het Actieplan LeerKracht van Nederland pleit onder andere voor een professionelere school. In opdracht van de overheid is binnen een aantal projecten onderzocht wat de elementen en voorwaarden zijn voor een integraal HRM- (Human Resource Management) en HRD- (Human Resource Development) beleid op scholen, gericht op de voortdurende ontwikkeling van de kwaliteit van leraren tijdens de gehele loopbaan en het binden en boeien van leraren aan de schoolorganisatie.

Wat weten we?

HRM (Human Resource Management) wordt bekeken vanuit twee inhoudelijke perspectieven: de best practice en de best fit benadering. De ‘best practice’-benadering identificeert een set HR-praktijken, zoals werving en selectie. Deze benadering gaat ervan uit dat hierdoor de prestatie verbetert in alle typen organisaties en voor alle typen werknemers. De ‘best fit’ benadering stelt dat prestaties optimaal zijn wanneer HR-praktijken consistent zijn met de bedrijfsstrategie.

Sinds enige jaren houdt onderzoek zich steeds meer bezig met de vraag hoe HRM tot bepaalde effecten leidt. De beleving van HRM door de werknemer zal zijn gedrag beïnvloeden en dat is van invloed op de ontwikkeling van individuele medewerkers.

In opdracht van de overheid zijn alle scholen gestart met integraal personeelsbeleid. Onderzoek naar de invoeringsproblematiek laat zien dat beleidsmakers en beleidsuitvoerders ervaren dat ‘personeelsinstrumenten maken en personeelsbeleid uitschrijven gemakkelijk is, maar ervoor zorgen dat leraren er gebruik van maken lastiger is’. Er bestaat een kloof tussen personeelsbeleid en de doorwerking in de praktijk.

Ook professionalisering van leraren heeft een hoge prioriteit voor de Nederlandse overheid. De kwaliteit en professionaliteit van het personeel zijn belangrijke kwaliteitsbepalende factoren voor scholen.

Een review toont aan dat wat de inhoud van professionaliseringsactiviteiten betreft, het erop lijkt dat professionalisering het meest effectief is als de inhoud gerelateerd is aan het lesgeven in een bepaald vak. Een combinatie van verschillende vormen van professionalisering leidt tot de beste resultaten. Bijvoorbeeld is het volgen van een theoretische cursus goed als dit gevolgd wordt door experimenten in de klas. Inbedding in de dagelijkse praktijk en actieve participatie van de leraren is van belang. Intrinsieke motivatie en bevlogenheid zijn behalve een belangrijke basis voor leraren om hun beroep te kiezen en te blijven uitoefenen, ook een belangrijke drijfveer om zichzelf voortdurend te ontwikkelen en te verbeteren.

Dat betekent voor de praktijk

Het onderzoek ‘Duurzaam personeelsbeleid’ richtte zich op het krijgen van inzicht in en kennis over de beleving van het personeels- en professionaliseringsbeleid in scholen in het voortgezet onderwijs. Daarnaast is de relatie met het gedrag van leraren, individuele en organisatiefactoren onderzocht. De vraagstelling van dit onderzoek is: op welke wijze is het personeelsbeleid in scholen voor voortgezet onderwijs vormgegeven en wat is de beleving ervan door leraren en leidinggevenden? Het onderzoek bestond uit een literatuuronderzoek, een kwalitatieve studie onder leraren, middenmanagers en managers, een kwantitatieve studie onder leraren en een kwalitatieve studie waarin interventies zijn ontworpen en uitgevoerd.

Het onderzoek bevestigt dat de invoering van integraal personeelsbeleid (IPB) moeizaam verloopt. Betrokkenheid van leraren, professionaliteit van leidinggevenden en het ontbreken van transparantie binnen de school over het beleid blijken belangrijke oorzaken te zijn. Het beleid sluit onvoldoende aan op de behoeften van het personeel. Personeelsbeleid wordt teveel gezien als organisatiebelang en niet als eigen belang. IPB moet meer gericht zijn op het gewenste gedrag en welbevinden van leraren en dat moet vergezeld gaan van voldoende facilitering.

Uit het onderzoek komt ook naar voren dat leraren iets doen met personeelsbeleid voor hun leidinggevende vanuit de positieve relatie die ze met de leidinggevende onderhouden. Dit vormt een afbreukrisico om personeelsbeleid in de praktijk te laten slagen. Aanbevolen wordt om de competenties van leidinggevenden te versterken op het gebied van integraal leidinggeven.

referenties

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.