onderzoek
po
so

1-Zorgroute in het sbo

KPC Groep heeft in opdracht van het ministerie van OCW onderzoek gedaan naar de implementatie van 1-zorgroute in het speciaal basisonderwijs (sbo). Daarbij is naar antwoorden gezocht op vragen als: Hoe verloopt de implementatie van 1-zorgroute in scholen voor speciaal basisonderwijs? Wat zijn de resultaten? Op welke wijze kan werken vanuit een ontwikkelingsperspectief voor leerlingen vast ingebed worden in de stappen uit 1-zorgroute?

Wat weten we?

Met 1-zorgroute wil men bereiken dat leerkrachten in het kader van passend onderwijs hun onderwijs beter afstemmen op de onderwijsbehoeften van de kinderen. Zij werken handelingsgericht en gaan planmatig om met verschillen in onderwijsbehoeften tussen kinderen.

1-Zorgroute maakt de stappen en beslismomenten in de zorg binnen school transparant en biedt impulsen om de kwaliteit van het onderwijs en de zorg in school te verbeteren. 1-Zorgroute zorgt voor een goede aansluiting tussen de schoolinterne en de schoolexterne zorg en stimuleert daarbij samenwerking tussen onderwijs en zorg in de regio. 1-Zorgroute, een project van WSNS+ (Clijsen, Gijzen, De Lange & Spaans, 2007), bestrijkt integraal en in onderlinge afstemming drie niveaus: het groepsniveau, het schoolniveau en het bovenschools niveau (SWV en regio).

Eerder deed SCO-Kohnstamm Instituut (2006) onderzoek naar het functioneren van de 1-zorgroute op pilotscholen in drie samenwerkingsverbanden. De uitkomsten geven aan dat:

  • invoering 1-zorgroute intensief is
  • 1-zorgroute een meerjarig traject is en gefaseerd ingevoerd moet worden
  • 1-zorgroute aansluit bij de dagelijkse onderwijspraktijk
  • leerkrachten denken en werken in termen van onderwijsbehoeften als verbetering ervaren
  • 1-zorgroute de overdracht en continuïteit bevordert
  • alle leerlingen aandacht krijgen, ook meerbegaafde leerlingen
  • er sprake is van een kwaliteitsimpuls op schoolniveau
  • er grote verschillen tussen leerkrachten zijn en dat dit om maatwerk vraagt
  • de intern begeleider een cruciale rol speelt

In 2009 heeft KPC Groep deelproject 1: 1-zorgroute in het basisonderwijs afgerond. De uitkomsten van dit onderzoek bevestigen de eerdere conclusies van het Kohnstamm Instituut.

Onderzoek van de Inspectie naar de kwaliteit van het speciaal basisonderwijs laat o.a. zien dat de sbo-scholen nog te weinig gebruik maken van de beschikbare informatie over leerlingen en deze informatie systematisch analyseren. Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften profiteren vaak onvoldoende van de groepsplannen.

Referenties

Dat betekent voor de praktijk

Met 1-zorgroute wil men bereiken dat leerkrachten in het kader van passend onderwijs hun onderwijs beter afstemmen op de onderwijsbehoeften van de kinderen. Zij werken handelingsgericht en gaan planmatig om met verschillen in onderwijsbehoeften tussen kinderen.

1-Zorgroute maakt de stappen en beslismomenten in de zorg binnen school transparant en biedt impulsen om de kwaliteit van het onderwijs en de zorg in school te verbeteren. 1-zorgroute zorgt voor een goede aansluiting tussen de schoolinterne en de schoolexterne zorg en stimuleert daarbij samenwerking tussen onderwijs en zorg in de regio.

Bij het ontwikkelen van 1-zorgroute is uitgegaan van de uitgangspunten uit 1-zorg-route. Naar handelingsgericht werken (Clijsen, A., Gijzen, W., Lange, S. de & Spaans, G., 2007):

  • Afstemming van het onderwijs op de onderwijsbehoeften van de leerling
  • Uitgaan van positieve kwaliteiten van leerling, leerkracht en ouders
  • Preventief en proactief denken en handelen
  • Interactioneel referentiekader
  • Werken met groepsplannen
  • De leerkracht is de beslissende factor
  • De zorg wordt zoveel mogelijk in de klas geboden
  • De intern begeleider als spin in het web
  • Impulsen voor kwaliteitsverbetering
  • Actieve participatie van de leerling
  • Ouders zijn een belangrijke partner
  • De werkwijze is systematisch en transparant: ketenbenadering
  • Samenwerking in de regio

In deze rapportage 1-zorgroute in het speciaal basisonderwijs (2010) is het onderzoek op sbo-scholen vooral gericht op de implementatie van 1-zorgroute en de resultaten daarvan op groeps- en schoolniveau.

Handreikingen

In opdracht van het ministerie van OCW heeft KPC Groep in de SLOA-programmalijn ‘Passend onderwijs en zorg’ onderzoek verricht naar hoe de implementatie van 1-zorgroute in het sbo verloopt en wat de resultaten zijn. In een onderzoeksrapportage (Adema & Amsing, 2010) wordt daarvan verslag gedaan. Op basis van dit onderzoek is voor het sbo de handreiking uit de box bijgesteld.

Deze handreiking (Adema, Clijsen & van Oorschot, 2010) bevat tal van aandachtspunten om 1-zorgroute succesvol in het sbo in te voeren. Tevens is het werken vanuit een ontwikkelingsperspectief ingebed in de stappen in 1-zorgroute, aangevuld met praktische tips, overzichten, kijkwijzers en formats. Het is daarmee vooral een praktische handreiking voor schoolleiders, intern begeleiders en externe schoolbegeleiders die in aanvulling op de box gebruikt kan worden. Op de bijgevoegde cd-rom staan tal van bruikbare overzichten, kijkwijzers en formats.

De handreiking kan een belangrijke bijdrage leveren aan het realiseren van passend onderwijs.

Referenties


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.