Differentiatie en begrijpend lezen

Kennisrotonde | 09 juni 2017

Heeft een didactische aanpak gebaseerd op cognitieve voorkeuren van leerlingen effect op de leesvaardigheid (begrijpend lezen) in een vreemde taal?

Wat weten we?

Dat er een effect is van aandacht voor verschillende leerstijlen en/of meervoudige intelligentie op de leesvaardigheid (begrijpend lezen) in een vreemde taal wordt niet bevestigd op basis van een literatuurstudie. Wat eerder een positief effect lijkt te hebben als uitvoerbare en effectieve onderwijsinterventie bij de ontwikkeling op leesvaardigheid, is het gebruik van leesstrategieën.

Leesstrategieën onderwijzen blijkt vaak positieve effecten te hebben op de ontwikkeling van leesvaardigheid. Een leesstrategie wordt opgevat als een set mentale acties om een leesdoel te bereiken. Voor bijvoorbeeld leesstrategieën als het activeren van voorkennis, skimmen en het herkennen van signaalwoorden bestaat empirische evidentie. Echter, niet elke manier van aanbieden leidt tot een verhoging van de leesvaardigheid. Dat kan erop duiden dat het gebruik van leesstrategieën en het effect hiervan op de leesvaardigheid afhankelijk zijn van de wijze waarop deze worden aangeboden.

Het gebruik van leer- en in het bijzonder leesstrategieën wordt in verschillende publicaties in verband gebracht met leerstijlen. Een leerstijl is een algemeen patroon van leeractiviteiten dat richting geeft aan het leren (Oxford, 2003). Of, een leerstijl is een individuele relatief stabiele voorkeur voor het gebruik van bepaalde leerstrategieën of tactieken bij het uitvoeren van een leertaak. In de literatuur zijn verschillende theorieën over leerstijlen te vinden. In al deze theorieën wordt ervan uitgegaan dat leerders verschillen in de aanpak van een leertaak, omdat ze verschillen in een voorkeur voor een leerstijl. Daarbij blijkt dat leerders hun leerstijl kunnen aanpassen. In sommige theorieën wordt gesproken over leerstijlen die veranderbaar zijn, ofwel flexibly stable. Daarmee wordt bedoeld dat op grond van leerervaringen cognitieve vaardigheden en leerstrategieën veranderbaar zijn en dat de voorkeur van de manier van leren cq. leerstijl dus per taak of context kan verschillen. Het individu past zijn leerstijl aan aan de taak.

Sommige onderzoeken vonden een verband tussen gebruikte leerstijl en het gebruik van bepaalde leer- of leesstrategieën. In geen enkel onderzoek werd echter een direct verband gevonden tussen leerstijlen en leesvaardigheid. Zo vonden Bimmel en Van Schoten (2000) bij leerlingen in het derde leerjaar van het voortgezet onderwijs dat de beheersing van strategische leeshandelingen sterk bleek samen te hangen met de vaardigheid in begrijpend lezen. De mate van structuur- en betekenisgerichtheid van de leerstijl  bleek echter niet samen te hangen met strategiegebruik of vaardigheid in begrijpend lezen.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Op de website van de Kennisrotonde is nog een antwoord te vinden op een kennisvraag over begrijpend lezen en factoren die daarop van invloed zijn: Hoe effectief is het gebruik van leesstrategieën voor het verbeteren van begrijpend lezen van zwakke lezers in het vmbo?

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan José van der Hoeven. Zij heeft hiertoe Paul de Maat geraadpleegd (CED Groep)

Deze vraag is overgenomen van de Kennisrotonde, het online loket voor de beantwoording van actuele kennisvragen uit en over het onderwijs.

In Gesprek

Snel kennisnemen van wetenschappelijk onderzoek dat relevant is voor jouw onderwijs? Stel dan je vraag aan de Kennisrotonde!

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

In Gesprek

Snel kennisnemen van wetenschappelijk onderzoek dat relevant is voor jouw onderwijs? Stel dan je vraag aan de Kennisrotonde!

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.