Onderzoek

Differentiatie en talentontwikkeling. Overzicht

KNOW | Gepubliceerd op 03 december 2013

  • PO
  • VO
  • MBO
  • SO

Differentiatie betekent letterlijk de splitsing van een oorspronkelijk homogeen geheel in delen met een eigen karakter en samenstelling. Dat splitsen kan gebeuren op basis van verschillende dimensies: naar leeftijd, naar niveau, naar talent, enzovoort. Voor het onderwijs wordt de term differentiatie gebruikt voor het omgaan met verschillen van leerlingen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen interne differentiatie, het omgaan met verschillen in een heterogene groep, zoals in het primair onderwijs, en externe differentiatie, waarbij een heterogene populatie opgesplitst wordt in deelgroepen waarbij rekening gehouden wordt met verschillen tussen individuen. Dat opsplitsen gebeurt in de overgang van basis- naar voortgezet onderwijs op basis van schooladvies en CITO-toets. Na de splitsing in schoolsoorten is er per schoolsoort weer sprake van interne differentiatie binnen de klas, met onderscheid tussen de verschillende vakken. Dat laat onverlet dat er voldoende scholen zijn die afwijken van deze veelvoorkomende vormen van differentiatie.

Leerlingen verschillen van elkaar in mogelijkheden, kennis, vaardigheden, attituden en motivatie over wat onderwezen gaat worden. Een van de moeilijkste opgaven van leraren en het onderwijs als geheel is het omgaan met verschillen in aanleg en achtergrond van de leerlingen. Er is in het Nederlandse onderwijs veel aandacht voor het omgaan met en het ondersteunen van zogeheten risicoleerlingen, diegenen die in vergelijking tot de leeftijdsgroep zwak presteren of achterblijven. Daarnaast is er in toenemende mate aandacht voor de gemiddeld beste presteerders, diegenen die excelleren, uitblinken, talentvol of hoogintelligent en –begaafd zijn. Hiermee is meer aandacht gekomen voor talentontwikkeling in het onderwijs.

Publicatie Onderwijsmaakjesamen: Omgaan met verschillen nader bekeken: wat werkt?

Differentiatie in het onderwijs is een proces waarbij verschillende leerwegen ontstaan. Het kan daarbij gaan om programma’s, leerwegen, stromen en groeperingsvormen. Leerwegen kunnen weer verschillen naar inhoud, niveau, duur, tempo, methode en leerstijl.

De doelen van differentiatie kunnen uiteenlopend zijn: adaptie, reproductie, of complexiteitsreductie. In het huidige onderwijs is het doel vooral adaptie: het aanpassen van het onderwijs aan verschillen tussen leerlingen.

Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

Geef jouw waardering:

(klik om te waarderen)

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Leraar24 staat het delen, aanpassen en gebruiken van de gepubliceerde content op deze website toe, tenzij anders aangegeven, onder de voorwaarden in de Disclaimer.

Gerelateerd