Hoe maak je geschiedenisonderwijs interessant op een tweetalige en multiculturele school?

lerarenredactie | 08 februari 2018

Op een multiculturele school heb je te maken met zeer verschillende achtergronden van leerlingen. Zo ook de leraren geschiedenis Kiki Varekamp en Christiaan Veldman op vo-school Wolfert Tweetalig in Rotterdam. Zij willen deze diversiteit graag inzetten als verrijking voor hun geschiedenislessen en het niet als mogelijke bedreiging zien.

Identiteit

Varekamp en Veldman waren benieuwd of er een relatie bestaat tussen de achtergrond van hun leerlingen en hun interesse in de verschillende thema’s van het vak geschiedenis. Op de school waar zij werken, Wolfert Tweetalig in Rotterdam, is de culturele identiteit zeer divers. Zij merkten in hun geschiedenislessen dat leerlingen die in een andere culturele context opgroeien andere verhalen over de familiegeschiedenis hoorden. Deze leerlingen toonden in hun lessen dan ook juist extra belangstelling voor thema’s zoals het Ottomaanse Rijk, de slavernij en het koloniale verleden. Varekamp en Veldman wilden weten of dit wetenschappelijk onderzocht is en gingen op onderzoek uit.

Circles of Proximity Task

Tijdens hun onderzoek stuitten ze op het onderzoek van Barton uit 2009: ‘The Denial of Desire: How to Make History Education Meaningless’. Barton toont aan dat erkenning van de persoonlijke identiteit van leerlingen nodig is om te komen tot hoogwaardig geschiedenisonderwijs. Met andere woorden: er is verband tussen de zelfbenoemde identiteit van leerlingen en hun voorkeuren in historische gebeurtenissen. Daarom ontwikkelden Varekamp en Veldman de Circles of Proximity Task. Deze gebruikten ze tijdens de eerste twee geschiedenislessen van het schooljaar. Het geeft leerlingen de gelegenheid om eigen historische verhalen en voorkeuren kenbaar te maken en op basis daarvan kan de leraar het curriculum voor dat jaar – waar nodig –  aanpassen.

Wijzigingen van de geschiedenisles

Op basis van de Circles of Proximity Taks hebben Varekamp en Veldman het volgende in hun lessen geschiedenis aangepast:

  • In havo 2 is aandacht geschonken aan Chinese ontdekkingsreizigers en diplomatieke contacten tussen de Republiek en de islamitische wereld. Dit staat niet in het curriculum.
  • In havo 2 is het curriculum aangepast door voorrang te geven aan drie lessen over slavernij boven bijvoorbeeld andere thema’s uit de Gouden Eeuw.
  • In havo 2 is het Keti Koti Festival uitgebreid besproken in de les. Dit staat niet in het curriculum.
  • In vwo 3 zijn twee lessen gegeven over het Ottomaanse Rijk en Atatürk. In het curriculum is dit optioneel.

De leerlingen reageerden enthousiast op deze thema’s. Ze maakten een koppeling tussen de les en hun dagelijks leven. Zo organiseerden de leerlingen zelf een debat over racisme.

Relevantere les

Behalve dat de leerlingen enthousiast zijn, vinden Varekamp en Veldman dat ze door deze methode betere vakdocenten zijn geworden. Hun ogen zijn geopend voor de diverse achtergronden van de leerlingen en hoe dit de voorkeuren van de leerlingen beïnvloedt. De geschiedenislessen die ze geven zijn relevanter en het werkplezier is verhoogd.

Kiki Varekamp en Christiaan Veldman waren met hun onderzoek genomineerd voor de NRO-verbindingsprijs 2017 voor leraren en waren de winnaars in 2017. Andere genomineerden waren Mila Bosman met Het Atelier en Lars Goetzen met Missie naar Mars.

referenties

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.