Praktijk

Jonge mantelzorgers

Redactie Leraar24 | Gepubliceerd op 07 november 2012

  • PO
  • VO
  • MBO

Een jonge mantelzorger is iemand van 23 jaar of jonger die opgroeit met een ziek gezinslid of naast familielid die intensieve zorg nodig heeft. Het kan gaan om een langdurige (psychische) ziekte, maar ook om een verslaving of een verstandelijke of lichamelijke beperking.

Jonge mantelzorgers:

  • zorgen voor het zieke gezinslid;
  • en/of maken zich zorgen om het zieke gezinslid;
  • en/of komen daardoor zelf zorg tekort. Het kind hoeft dus niet per definitie te zorgen voor het zieke gezinslid.

Zorgen
Jonge mantelzorgers zullen zelf niet snel om hulp vragen. Zij willen hun ouders niet met nog meer zorgen opzadelen en houden hun zorgen dus verborgen. Door de zorgen en stress loopt het kind echter een vergroot risico om later psychische problemen te krijgen. Daarbij gebeurt het vaak dat de jonge mantelzorger taken overneemt van de volwassene. Dit wordt parentificatie genoemd. De zorgbehoevende ouder wordt deels afhankelijk van het kind, en het kind stelt zich dienstbaar op tegenover de ouder.  Het kind wordt hierdoor vroeger zelfstandig dan andere kinderen en leert vroeg praktische vaardigheden. Het negatieve gevolg hiervan is dat het kind een grote kans loopt op overbelasting en niet de zorg krijgt die het nodig heeft op zijn of haar leeftijd.

Zoals de jonge mantelzorger thuis zijn of haar zorgen niet zal uiten, is het kind in de klas vaak rustig en vraagt het niet om extra aandacht. Het is belangrijk dat de omgeving en dus ook de school de jonge mantelzorger goed opvangt, temeer omdat hier in de thuissituatie vaak minder ruimte voor is.

Gezinnen waarbij een van de ouders zorg nodig heeft, zijn vaak meer gesloten dan andere gezinnen. Vooral gezinnen waarbij een ouder een psychiatrische aandoening of verslaving heeft of gehandicapt is, spelen stigma’s en taboes een grote rol. Door het schaamte- en schuldgevoel krimpt het sociale netwerk van het gezin, wat nadelige gevolgen kan hebben voor de kinderen van het gezin.

School
Het is belangrijk dat de school en leraar van de jonge mantelzorger op de hoogte is van de thuissituatie. De leraar kan rekening houden met de situatie en zo nodig op de situatie inspelen. Het is voor het kind fijn om te weten dat hij altijd bij de leraar terecht kan. Omdat de jonge mantelzorger zelf niet snel om aandacht zal vragen, is het de taak van de leraar om zelf regelmatig in gesprek te gaan met het kind. Dat kan ook door aan het begin van de dag even te vragen hoe het met hem of haar gaat.

 

Op Leraar24 hebben we nog een aantal publicaties over jonge mantelzorgers:

Links

Mezzo: Landelijke vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg
Dossier van het Nederlands Jeugdinstituut

Referenties

Titel Kinderen en jongeren met een langdurig ziek gezinslid in Nederland
Beschrijving Onderzoek naar jonge mantelzorgers: kinderen of jongeren die opgroeien met een gezinslid dat langdurig ziek is.
Auteur(s) Alice de Boer, Debbie Oudijk, Lucia Tielen
Jaar 2012

Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

Geef jouw waardering: (klik om te waarderen)

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Leraar24 staat het delen, aanpassen en gebruiken van de gepubliceerde content op deze website toe, tenzij anders aangegeven, onder de voorwaarden in de Disclaimer.

Gerelateerd