Laagdrempelig differentiëren met ‘Hele taak eerst’

lerarenredactie | bijgewerkt op 10 mei 2017

Onderwijs op maat draagt bij aan de verhoging van prestaties en motivatie van leerlingen. Maar rekening houden met verschillen is makkelijker gezegd dan gedaan. Menig vo-docent heeft zo’n 200 leerlingen die hij maar een paar keer per week ziet. Bovendien is het een uitdaging om binnen de voorbereidingstijd recht te doen aan al die verschillende leerlingen. Hele taak eerst is een differentiatiemethode die vrij eenvoudig is in te passen in deze context.

Wat is Hele taak eerst?

Een reguliere les begint vaak met uitleg. Daarna wordt de lesstof geoefend door middel van een aantal deeltaken, gevolgd door een complexe taak waarin alle deeltaken samenkomen (de hele taak). Een gedifferentieerde les volgens Hele taak eerst daarentegen bevat dezelfde bouwstenen, alleen worden ze op een andere manier ingezet. Zo’n les begint met de hele taak. De les wordt als het ware omgedraaid.

Het einddoel van de les (de hele taak) blijft voor alle leerlingen gelijk. Niet alle leerlingen hebben dezelfde hoeveelheid hulp nodig om de hele taak te volbrengen. Bij Hele taak eerst wordt dan ook gedifferentieerd op ondersteuning (zie afbeelding).

Een bestaande les ombouwen naar een gedifferentieerde les

Een gedifferentieerde les volgens Hele taak eerst kan er als volgt uitzien. Sommige leerlingen kunnen direct met de hele taak aan de slag met eventueel hun leerboek als naslagwerk. Een tweede groep kan na uitleg van de docent met de hele taak uit de voeten. De derde groep volgt het pad van de reguliere les, maar voor hen is wel vanaf het begin duidelijk wat het einddoel is. Ze werken via uitleg en oefenen van deeltaken naar de hele taak toe.

Er zijn veel manieren om een les te organiseren volgens Hele taak eerst. Het ICLON en School aan zet hebben een breed scala aan voorbeelden uitgewerkt voor alle vakken.  Ze gaan wel allemaal uit van de twee basisprincipes van hele taak eerst:

  1. Begin de les met de hele taak
  2. Bied hulp en ondersteuning naar behoefte

De docent kan vooraf bepalen welk pad een leerling volgt om de hele taak te voltooien. In de praktijk blijkt het ook goed te werken om de leerlingen zelf te laten kiezen. Dit levert minder werk op voor de docent, maar bovendien blijken leerlingen meer gemotiveerd en betrokken bij het leren als ze zelf hun leerroute mogen kiezen. De rol van de docent hierbij is de leerlingen te begeleiden bij het kiezen van de juiste weg. Gaandeweg leren de leerlingen dan welke leerroute bij hen past en draagt differentiatie volgens Hele taak eerst dus bij aan leren leren.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.