Motiveren van vmbo-leerlingen

NRO | bijgewerkt op 09 augustus 2016

Er zijn veel aanwijzingen dat scholieren minder gemotiveerd raken zodra zij op de middelbare school zitten. Dit speelt vooral op het vmbo. Vmbo-scholieren hebben in vergelijking met havo- en vwo-scholieren vaker problemen met leren, en het percentage uitval ligt hoger.

Arnout Prince ging in zijn promotieonderzoek bij de Rijksuniversiteit Groningen na wat leraren kunnen doen om de afnemende motivatie van middelbare scholieren aan te pakken. Hij spitste zijn onderzoek toe op leerlingen uit de eerste en tweede klas van het vmbo.

Wat weten we?

Prince concludeert dat het langdurige positieve effecten op de motivatie van leerlingen heeft als leraren samenwerken om een zo goed mogelijke pedagogische interactie met leerlingen te bewerkstelligen en als de leraren daarin gesteund worden door onder meer de schooldirectie.

Twee interventiemethoden
Prince testte twee interventiemethoden onder vmbo-docenten. Een combinatie van het aanleren van leerstrategieën met het optimaliseren van de pedagogische relatie tussen de leerkracht en de leerling bleek een positief effect te hebben op de motivatie van de leerlingen. Wanneer leerkrachten studenten leren plannen en evalueren, maar ook met collega’s overleggen over hoe ze hun lesgeven kunnen instellen op individuele behoeftes van leerlingen, heeft dit, zelfs op lange termijn, een positief effect op de motivatie van de leerlingen.

Professionalisering onmisbaar
Het onderzoek van Prince onderstreept ook het belang van professionalisering van leraren. ‘Aangezien de leerkrachten voortdurend de kwaliteit van de interactie met leerlingen moeten blijven monitoren, en hun interactie moeten blijven aanpassen aan voortdurend wijzigende situaties, is professionalisering van leerkrachten, het liefst schoolbreed georganiseerd en ondersteund, onmisbaar,’ aldus de onderzoeker.

Veranderingen vergen draagvlak
Prince laat verder zien dat het veranderen van het onderwijs geen simpele opdracht is. Een enkele docent kan geen langdurige verandering teweegbrengen. Doordat in het onderwijs vanaf meerdere niveaus invloed uitgeoefend wordt op de leerkrachten, is het belangrijk dat nieuwe, succesvolle aanpakken, bijvoorbeeld om de motivatie van leerlingen te stimuleren, met stevig draagvlak onder alle betrokkenen ingevoerd worden alvorens ze op lange termijn kunnen werken.

Achtergrondinformatie
Het promotieonderzoek ‘Motivation: how to tame the elephant in the classroom? A study aimed at understanding motivation and testing the effect of interventions on the motivation of students in pre-vocational education’ is uitgevoerd aan de Rijksuniversiteit Groningen en gefinancierd door de Programmaraad voor het fundamenteel onderwijsonderzoek van het NRO.

Dat betekent voor de praktijk

Uit het onderzoek van Prince blijkt dat de motivatie van leerlingen in de eerste twee leerjaren van het vmbo stijgt wanneer leraren erin slagen de volgende aspecten te combineren:

  • de leerlingen leren leerstrategieën, zoals leren plannen en evalueren;
  • de leraar optimaliseert de pedagogische relatie met de leerling;
  • leraren overleggen met collega’s over de vraag hoe ze hun lesgeven kunnen aanpassen op individuele behoeftes van leerlingen;
  • schoolbreed is er aandacht voor de continue professionalisering van leraren, zodat leraren de kwaliteit van de omgang met leerlingen steeds in de gaten houden en zich aanpassen aan telkens wijzigende situaties.

referenties

In Gesprek

Voor vragen kunt u contact opnemen met Arnout Prince.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

In Gesprek

Voor vragen kunt u contact opnemen met Arnout Prince.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.