Praktijk

Onderwijs op afstand

Kennisnet | Gepubliceerd op 21 april 2015, bijgewerkt op 28 april 2015

  • PO
  • VO
  • MBO
  • SO

Bij ‘onderwijs op afstand’ zijn leerlingen niet fysiek aanwezig in de school. Zij volgen onderwijs op afstand met behulp van digitale middelen. Dat doen zij alleen of in een groep.

Wat weten we?

Scholen zetten leren op afstand in om verschillende redenen:

  • Leerlingen kunnen door ziekte, verblijf in het buitenland of een stage fysiek niet aanwezig zijn op school
  • Een school heeft teruglopende leerlingaantallen en wil een groter bereik hebben in de regio
  • Een school experimenteert met leren op afstand om meer onderwijs op maat te kunnen bieden

Een van de meest gebruikte vormen van onderwijs op afstand is videoconferencing. Bij videoconferencing volgen de leerlingen die op afstand les volgen de gebeurtenissen in het klaslokaal via video. Uit onderzoek naar de invloed van videoconferencing bij ROC Zeeland en ROC Westerschelde bleek dat de leeropbrengsten van de leerlingen die de videoconferencing volgden even goed waren als die van leerlingen die regulier les kregen.

Dat betekent voor de praktijk

Voor videoconferencing heb je een lokaal nodig met een (autotracking)-camera, een scherm, smartboard, geluidsboxen, microfoons en een beamer. Daarnaast heb je een videoconferencingtool zoals WebEx, Skype of AdobeConnect nodig. Een digitale leeromgeving als N@tschool is ook een mogelijkheid: leerlingen volgen de les op afstand dan met gebruik van webcams. Het kan goed werken om ook een netwerk- of cloudlocatie beschikbaar te hebben voor het opslaan van de videolessen.

Voor de sessie

  • Test vooraf de apparatuur
  • Test het geluid. In een leeg lokaal kan het geluid erg hol klinken. Geroezemoes in de ruimte kan erg storend werken.
  • Let erop dat er voldoende licht is en de camera’s en deelnemers niet direct tegen een lichtbron inkijken.
  • Zorg dat de camera’s, tafels, stoelen en personen zo zijn opgesteld dat iedereen in beeld is.

Tijdens de sessie

  • Let erop dat deze manier van werken voor veel mensen even wennen is, dit kan in het begin meer tijd kosten.
  • Een goede kennismaking is belangrijks en hier moet de tijd voor genomen worden.
  • Zorg ervoor dat er niet veel in- en uitgezoomd hoeft te worden. Dit kan storend zijn. Het kan handig zijn om een speciale plek aan te wijzen met een microfoon waar deelnemers in het lokaal naartoe kunnen lopen als ze een vraag willen stellen.
  • Bedenk dat videoconferencen niet hetzelfde is als een face-to-face discussie. Er kan vertraging plaatsvinden. Hierdoor zijn stem, gebaren en mimiek niet altijd duidelijk. Laat sprekers uitpraten en maak duidelijke afspraken over communicatie.

Na de sessie

Besteed voldoende tijd aan toetsing en reflectie om te achterhalen of de beoogde leerresultaten zijn behaald. Ook is het belangrijk om de sessie met de leerlingen te evalueren. Wat ging goed en kan de volgende keer beter?

Handreikingen

  • De Rijdende School geeft (in lesbussen en op afstand) basisonderwijs aan kinderen van kermisexploitanten en circusmedewerkers. Als leerlingen op afstand les krijgen maken ze gebruik van de digitale leeromgeving school@home. De leraar geeft instructie via msn, webcam en video. De leerling scant gemaakt werk en mailt dat aan de leraar.
  • Stichting Digibeter helpt leerlingen die door hun ziekte of handicap gedurende een langere tijd niet naar school kunnen. De Digibeter-apparatuur brengt de klas ‘naar huis’.
  • Ook de website www.kpnklassecontact.nl is er voor chronisch of langdurig zieke leerlingen, hun ouders, consulenten, leraren en scholen. Je vindt er praktische informatie over KPN KlasseContact. KPN KlasseContact zorgt via een mobiele of vaste verbinding dat zieke leerlingen met school en klasgenoten verbonden zijn, actief blijven deelnemen aan de lessen en via woord en beeld communiceren.
  • Voor chronisch zieke leerlingen of leerlingen met autisme is er de WebChair: de laptop van de afwezige leerling correspondeert met een stoel in de klas. De rugleuning van de stoel is een beeldscherm met een camera erboven. De leraar en de leerlingen in de klas kunnen op het beeldscherm de WebChair-gebruiker zien.

Referenties

Titel EXMO 2 caseverslag: Nimeto
Beschrijving Begeleiding op afstand via sociale media in de BPV. Uitgevoerd door IVA beleidsonderzoek en advies
Auteur(s) K. de Ries, L. Nieuwenhuis, I. van der Neut
Jaar 2012

Titel EXMO Project - Future In Mobility - Eindrapportage
Beschrijving Onderzoek naar de inzet van videoconferencing bij ROC Zeeland en ROC Westerschelde. Uitgevoerd door Eindhoven School of Education (ESoE), Technische Universiteit Eindhoven
Auteur(s) Heijmen-Versteegen e.a.
Jaar 2012

Titel Afstandsleren in VO vanuit perspectief management - Eindrapportage
Beschrijving Afwegingen en beslissingen van schoolleidingen over de implementatie van ict vernieuwingen. Uitgevoerd door Eindhoven School of Education (ESoE), Technische Universiteit Eindhoven.
Auteur(s) Heijmen-Versteegen e.a.
Jaar 2013

Titel Samenvatting onderzoek: ?Videoconferencing als onderwijskundige interventie bij kinderen met autisme?
Auteur(s) WebChair
Jaar 2013

Titel Afstandsleren in VO vanuit perspectief management - Eindrapportage
Beschrijving Afwegingen en beslissingen van schoolleidingen over de implementatie van ict vernieuwingen. Uitgevoerd door Eindhoven School of Education (ESoE), Technische Universiteit Eindhoven.
Auteur(s) Heijmen-Versteegen e.a.
Jaar 2013

Bijlagen

  • KNS Leaflet Probleemloos leren | PDF Te kleine klassen, moeilijk gekwalificeerd personeel kunnen vinden en zorgen over het voortbestaan van sommige opleidingen. Om de problemen het hoofd te bieden besloten ROC Zeeland en het ROC Westerschelde tot een experiment met afstandsleren.
  • 22 kinderen, alle methodes | PDF De kermis in het Enschedese Volkspark is de grootste in het oostelijk deel van Nederland, zodat het even zoeken is voordat ik de twee grote leswagens van Stichting Rijdende School (SRS) vind. In de ene wagen zitten groep 1, 3 en 5 en in de andere 4, 6, 7 en 8 ? in totaal 22 kinderen.
In Gesprek
In Gesprek

Heeft u een aanvulling op dit dossier, een praktijkervaring die u wilt delen, of wilt u juist een vraag stellen?

Discussieer mee via LinkedIn

Reacties (1) en waardering

Totale waardering artikel:
(123 waarderingen)
Schrijver Wim Spijkerboer | 17-02-2017
Reactie Onderwijs op afstand kan in mijn optiek nooit goed functioneren als er niet sprake is van fysieke ontmoeting. Ik nodig u graag uit om eens te komen kijken hoe wij als drie dorpsscholen de kinderen uit groep 7 en 8 met 1 fysiek ontmoetingsmoment in de week de hele week laten leren van elkaar adhv wereldorienterende thema's mbv GAFE. www.de-eiber.nl

Schrijf zelf een reactie

Als u uw emailadres invult kunnen wij reageren op uw reactie. Het emailadres wordt niet op de site getoond.

Leraar24 staat het delen, aanpassen en gebruiken van de gepubliceerde content op deze website toe, tenzij anders aangegeven, onder de voorwaarden in de Disclaimer

Gerelateerd