Onderwijs op afstand

Kennisnet | bijgewerkt op 09 augustus 2017

Bij ‘onderwijs op afstand’, ook wel e-learning of online leren genoemd, zijn leerlingen niet fysiek aanwezig in de school. Bijvoorbeeld omdat zij ziek zijn en niet naar school kunnen komen. De leerling volgt onderwijs op afstand met behulp van digitale middelen. Onderwijs op afstand is ook een manier om het onderwijs flexibeler in te richten. Leerlingen of studenten kunnen zo op verschillende locaties aan de slag en de momenten van zelfstandig werken en klassikale instructie kunnen omgewisseld worden: flipping the classroom. Digitale middelen maken het mogelijk om in het onderwijs steeds meer tijd- en plaatsonafhankelijk te werken.
Jongen werkt op een tablet

Scholen zetten onderwijs op afstand in om verschillende redenen:

  • Leerlingen kunnen door ziekte, verblijf in het buitenland of een stage fysiek niet aanwezig zijn op school
  • Een school heeft teruglopende leerlingaantallen en wil een groter bereik hebben in de regio
  • Een school experimenteert met leren op afstand om meer onderwijs op maat te kunnen bieden

Er zijn verschillende manieren om onderwijs op afstand te verzorgen. Denk aan videoconferencing, virtual classrooms, of een ‘webchair’: de inzet van ict maakt het mogelijk om leerlingen die fysiek niet aanwezig kunnen zijn op verschillende manieren bij het onderwijs te betrekken.

  • Leraren die aan de slag gaan met videoconferencing nemen hun les op en zenden hem (vaak live) uit aan een groep deelnemers die niet fysiek aanwezig is.
  • In een ‘virtual classroom’ kunnen deelnemers in een online omgeving met elkaar communiceren, met bronnen aan de slag en presentaties of video’s bekijken. Vaak volgt een klas op hetzelfde moment een les, het enige verschil met een klassieke les is dat de deelnemers niet fysiek in dezelfde ruimte aanwezig zijn.
  • Met een webchair kan een kind dat niet in de klas aanwezig kan zijn tóch aan de les deelnemen. Het kind volgt de les vanaf zijn laptop en in de klas kunnen de leraar en leerlingen hem zien op een beeldscherm dat op een verrijdbare stoel geplaatst is.

Dat betekent voor de praktijk

Verschillende partijen bieden hulp wanneer een leerling door ziekte of problemen (tijdelijk) niet naar school kan.

  • De Rijdende School geeft (in lesbussen en op afstand) basisonderwijs aan kinderen van kermisexploitanten en circusmedewerkers. Als leerlingen op afstand les krijgen maken ze gebruik van de digitale leeromgeving school@home. De leraar geeft instructie via chat, webcam en video. De leerling scant gemaakt werk en mailt dat aan de leraar.
  • Klassecontact is er voor chronisch of langdurig zieke leerlingen, hun ouders, consulenten, leraren en scholen. Je vindt er praktische informatie over KlasseContact. KlasseContact zorgt via een mobiele of vaste verbinding dat zieke leerlingen met school en klasgenoten verbonden zijn, actief blijven deelnemen aan de lessen en via woord en beeld communiceren.
  • Voor chronisch zieke leerlingen of leerlingen met autisme is er de WebChair: de laptop van de afwezige leerling correspondeert met een stoel in de klas. De rugleuning van de stoel is een beeldscherm met een camera erboven. De leraar en de leerlingen in de klas kunnen op het beeldscherm de WebChair-gebruiker zien.
  • IVIO@School biedt leerlingen die (tijdelijk) niet naar school kunnen ondersteuning.

Daarnaast zijn er veel verschillende manieren voor scholen en leraren om aan de slag te gaan met onderwijs op afstand.

  • Op internet zijn verschillende tools te vinden om aan de slag te gaan met een ‘virtual classroom’, videoconferencing of met webinars.
  • Kennisnet publiceerde inspirerende voorbeelden over online afstandsleren in de mbo-praktijk. In het artikel flipping the classroom: zo flip je een les vind je meer informatie over hoe je leerlingen zelf aan de slag kunt laten gaan met digitale instructie, zonder dat ze aanwezig hoeven te zijn in het klaslokaal.

referenties

bijlagen

Kennisnet

Laat ict werken voor het onderwijs.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Kennisnet

Laat ict werken voor het onderwijs.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.