onderzoek

Presteren leerlingen op internationale of tweetalige scholen beter?

Kennisrotonde | 26 april 2018

  • PO
  • VO
Nederlands onderzoek naar de effecten van internationale onderwijsprogramma’s is niet beschikbaar. In de Verenigde Staten blijkt dat een internationaal onderwijsprogramma als het International Baccalaureate een betere voorbereiding op het undergraduate programma (college) biedt dan een regulier curriculum. Leerlingen in het tweetalig onderwijs in Nederland beheersen vooral het Engels op een hoger niveau, wat een blijvende voorsprong oplevert ten opzichte van leerlingen zonder tweetalig onderwijs. Verder blijkt tweetalig onderwijs niet ten koste te gaan van andere vakken als geschiedenis en aardrijkskunde.
meisje kijkt naar begroeting in meer talen

Er zijn in Nederland zo’n kleine 40 Internationale scholen, aldus de Stichting Internationaal Onderwijs. Het International Baccalaureate (IB) in de verschillende varianten wordt er het meest aangeboden. Onderzoek naar de leeropbrengsten van internationale scholen is schaars. Schoolprestaties van leerlingen die op een internationale school zitten, laten zich lastig vergelijken met leerlingen die een regulier onderwijsprogramma volgen omdat het hoofdzakelijk om andere groepen leerlingen gaat.

Healer (2013) heeft via een quasi experimenteel design onderzocht wat de verschillen zijn tussen vergelijkbare groepen van 50 leerlingen in de leeftijdscategorie van 10-15 jaar. Eén groep heeft het IB-programma gevolgd en de andere groep heeft geen IB-programma gevolgd. De leerlingen uit het IB-programma blijken bij het toetsen significant beter op het onderdeel ‘science’ te scoren dan de controlegroep.

Meer doorstroom en minder uitval

Coca e.a. (2012) onderzochten de effecten van de invoering van het International Baccalaureate Diploma Programme (IB DP) op openbare scholen (neighbourhood high schools) in Chicago. Omdat het IB DP niet op alle scholen in Chicago werd aangeboden, kon een controlegroep worden gemaakt. Wanneer deze groepen onderling worden vergeleken dan blijkt dat de IB DP leerlingen een 40% grotere kans hebben in te stromen in een college. Bovendien hebben ze 50% meer kans om naar selectievere colleges te gaan en vallen ze minder uit.

Tweetalig onderwijs in Nederland

In Nederland zijn er middelbare scholen die tweetalig onderwijs (TTO) aanbieden, waar leerlingen een deel van het onderwijs in een andere taal volgen. Meestal is dit Engels. In de onderbouw havo/vwo is dan minstens 50% van de lessen in de andere taal. In de onderbouw vmbo is dit 30%. Leerlingen van TTO-scholen doen in het Nederlands eindexamen. Ze halen een gewoon diploma (vwo, havo of vmbo). Daarnaast krijgen ze een certificaat waaruit de extra competentie blijkt. De Nederlandse organisatie voor internationalisering in onderwijs, Nuffic, bewaakt de kwaliteit van TTO-scholen.

De effecten van tweetalig onderwijs in Nederland blijken wel onderzocht. Verspoor e.a. (2010) vergeleken in hun onderzoek drie groepen: TTO-leerlingen, reguliere leerlingen op TTO-scholen en reguliere leerlingen op niet-TTO-scholen. De TTO-leerlingen zijn niet zomaar te vergelijken met andere leerlingen. Zo worden leerlingen in het TTO toegelaten op grond van een positieve instelling tegenover het leren van een vreemde taal en met zeer hoge scores op de Citotoets (einde basisonderwijs). Daarom corrigeerden de onderzoekers voor verschillen in cognitieve vaardigheden.

Tweetalig onderwijs geeft blijvende voorsprong

TTO–leerlingen blijken snel een significante voorsprong op te bouwen als het gaat om woordenschatkennis en schrijfvaardigheid (Engels) tot en met klas 3. De leerlingen in de tweetalige opleiding gebruiken langere en meer complexe zinnen, meer verschillende werkwoordstijden, moeilijkere en minder frequente woorden, en ze maken minder fouten. Deze snel opgebouwde voorsprong wordt na het derde leerjaar niet veel groter, maar hij blijft wel in stand gedurende de rest van hun schoolloopbaan. Het gaat om een blijvend positief leereffect: TTO-leerlingen bouwen een voorsprong op die niet meer in te halen is.

Ander onderzoek laat zien dat leerlingen in het tweetalig onderwijs niet alleen over een betere Engelse taalbeheersing beschikken, maar dat dit ook niet ten koste gaat van de beheersing van de vakken geschiedenis en aardrijkskunde (Admiraal, e.a., 2006).

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

In gesprek
In gesprek

Deze vraag is beantwoord door de Kennisrotonde, het online loket voor de beantwoording van kennisvragen uit en over het onderwijs

Kennisrotonde
Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

geef jouw waardering:

(klik om te waarderen)

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Gerelateerd