Relationele vorming in het voortgezet onderwijs

lerarenredactie | bijgewerkt op 08 december 2017

Op de middelbare school maken jongeren grote veranderingen mee. Ze ontwikkelen hun eigen genderidentiteit en seksuele voorkeur en doen hun eerste ervaringen op met verliefdheid, relaties en seksueel contact. Leraren kunnen een actieve bijdrage leveren aan de relationele en seksuele vorming van leerlingen en de preventie van seksueel risicogedrag.

Kerndoelen

Sinds december 2012 zijn de thema’s seksualiteit en seksuele diversiteit opgenomen in de kerndoelen van het onderwijs. Daarmee is het verplicht voor scholen om hier aandacht aan te besteden.

Doel

Relationele en seksuele vorming in het voorgezet onderwijs ondersteunt leerlingen bij hun ontwikkeling tot een persoon met respect voor zichzelf en de mensen om hem heen. De leerlingen zijn zich daarbij bewust van hun eigen en andermans normen en waarden. Op basis hiervan kunnen ze gefundeerde beslissingen nemen op het gebied van seksualiteit.

Thema’s bij relationele vorming

De belangrijkste thema’s bij relationele en seksuele vorming in het voortgezet onderwijs zijn:

  • Puberteit
  • Relatievorming
  • Voortplanting
  • Zwangerschap
  • Soa’s
  • Seksuele grensoverschrijding
  • Seksuele problemen
  • Anticonceptie
  • Eerste keer
  • Seksuele oriëntatie
  • Media
  • Pornografie
  • Seksueel plezier
  • Wensen en grenzen

Tips 

  1. Zorg voor een veilig klimaat: voor uw leerlingen is praten over seksualiteit niet altijd makkelijk, ze moeten het gevoel hebben dat ze vrij en open kunnen spreken.
  2. Wees niet bang dat u niet deskundig genoeg bent. Om seksuele vorming te geven is het niet nodig om seksuoloog te zijn, aan basiskennis en een open houding heeft u voldoende.
  3. Zorg dat u voorbereid bent. Ga na wat uw eigen normen en waarden zijn en waar uw grens ligt. Bedenk vooraf op welke vragen u wel of geen antwoord gaat geven. Bedenk tevens welke woorden wel en welke niet gebruikt kunnen worden in de les.
  4. Wanneer u moeite heeft met het geven van een les over een bepaald onderwerp, zoek dan steun bij anderen voor dat onderwerp.
  5. Benadruk dat er geen eenduidige seksuele en relationele norm of waarheid is, maar dat deze verschilt per persoon.
  6. Gebruik activerende werkvormen zoals een groepsgesprek, discussie of rollenspel om leerlingen actief te betrekken bij het onderwerp.
  7. Ongeïnteresseerd gedrag tijdens de lessen kan betekenen dat een leerling (nog) niet zoveel waarde hecht aan seksualiteit.
  8. Bied aan het begin van de les de mogelijkheid aan om na de les nog eens apart met u te praten over een onderwerp, als zij daar behoefte aan hebben.

Links

Seksuelevorming.nl

Bijlagen

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.