Rouw- en verliesverwerking

lerarenredactie | bijgewerkt op 17 juni 2009

Als een kind of jongere een ouder, broer of zus verliest vanwege een overlijden of vanwege een echtscheiding, is dat een enorm ingrijpende gebeurtenis. Een kind verliest in één klap het gevoel van vertrouwen en veiligheid en krijgt te maken met gevoelens die hij of zij nog niet kende.

De juiste begeleiding

Om te kunnen omgaan met een verlies en te kunnen rouwen, zijn kinderen afhankelijk van de volwassenen om hen heen: ouder(s), familieleden, ouders van vriendjes, leraren, buren, enzovoort. De eerste neiging van volwassenen is vaak om kinderen te beschermen en weg te houden van de pijn. Er wordt geprobeerd ze te beschermen door te zwijgen omdat volwassenen angst hebben dingen op te rakelen, of zelf emotioneel te worden, of het kind emotioneel te zien worden. Daarmee worden de kinderen echter vaak niet geholpen. Kinderen hebben juist informatie nodig om te begrijpen wat er is gebeurd en wat het betekent voor nu en in de toekomst. Ze hebben steun en begrip nodig om de heftige gevoelens en gedachten waar ze ineens mee te maken krijgen een plek te kunnen geven. Het is daarom ontzettend fijn als ze leeftijdsgenoten kunnen ontmoeten die iets vergelijkbaars hebben meegemaakt. Ze vinden dan herkenning en merken dat ze niet ‘gek’ of alleen zijn. Het is ook belangrijk dat deze kinderen niet als ‘zielig’ worden beschouwd door volwassenen. Aan de slag gaan met alle gevoelens en gevolgen van rouw en verlies is juist moedig.

Hulp & Advies

Gelukkig zijn er inmiddels diverse initiatieven die kinderen op een juiste manier kunnen helpen en begeleiden bij rouw. Ook leraren kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de rouw- en verliesverwerking van de leerlingen in hun klas; zie de links.

Tips & trucs in de klas

  • Houd zo mogelijk beide ouders op de hoogte van de ontwikkelingen van hun kind, bijvoorbeeld over ouderavonden en tienminutengesprekken.
  • Kies bij conflicten geen partij (word geen hulpverlener).
  • Zorg dat je goed op de hoogte bent over waar een kind verblijft en indien van toepassing, wanneer het kind naar welke ouder gaat.
  • Leer andere kinderen omgaan met verschillende gezinsvormen, met de dood. Laat ze respect en begrip tonen voor andere thuissituaties.
  • Geef het kind wat extra persoonlijke aandacht.
  • Luister goed naar het kind maar dwing het niet over de dood of de scheiding te praten.
  • Maak er geen grote zaak van wanneer de leerprestaties een tijdje wat minder zijn.

Bijlagen

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.