Tablets in het cluster 4 onderwijs

Kennisrotonde | 25 oktober 2017

Wat is de invloed van werken met tablets op de lichamelijke ontwikkeling en de leeropbrengsten van cluster 4 leerlingen?

Wat weten we?

Langdurig werken met tablets kan leiden tot lichamelijke klachten. Daarnaast lijkt nabijwerk, activiteiten die gedaan worden op korte werkafstand, bijziendheid te kunnen veroorzaken. Nabijwerk kan echter ook het lezen van een boek zijn, of het maken van huiswerk. Zorgen voor afwisseling met buiten spelen is vaak het advies. Onderzoek naar de effecten van werken met tablets op de leeropbrengsten van cluster 4 leerlingen toont eerste positieve resultaten. Maar meer onderzoek is nodig om deze te bevestigen.

De fysieke gevolgen voor de spieren en gewrichten door het werken met tablets is eerder onderzocht door de Kennisrotonde. De conclusie is dat het werken met tablets inderdaad kan leiden tot lichamelijke klachten en dat geldt voor alle leerlingen. De risico’s zijn te beperken door leerlingen regelmatig te laten pauzeren en veel te laten bewegen.

Het aantal bijzienden in westerse landen is de laatste jaren enorm gestegen. Het vermoeden bestaat dat dit te maken heeft met veel werken op bijvoorbeeld tablets. Er is echter geen een-op-een verband tussen het werken met tablets en bijziendheid.

Bijziendheid wordt veroorzaakt door een wisselwerking tussen genetische aanleg en omgevingsfactoren. Omgevingsfactoren zijn bijvoorbeeld het opleidingsniveau en de tijd besteed aan buitenspelen. Maar ook zogenoemd ‘nabijwerk’, activiteiten die gedaan worden op een korte werkafstand. Nabijwerk is bijvoorbeeld werken met een tablet, maar ook een boek lezen, schrijven of huiswerk maken. Advies is om kinderen minimaal twee uur per dag buiten te laten zijn. De leesafstand zou niet kleiner mogen zijn dan dertig centimeter en zo werken mag niet langer dan een half uur.

Leeropbrengsten van cluster 4 leerlingen

Onderzoek in het reguliere basisonderwijs laat zien dat tabletprogramma’s kunnen bijdragen aan betere leerprestaties, maar de effecten zijn klein en heel uitlopend. Lees daarover meer in een uitgebreider antwoord van de Kennisrotonde.

De weinige onderzoeken naar het werken met tablets in cluster 4 onderwijs zijn voorzichtig positief. Werken met interactieve boeken op de iPad door kinderen met autisme, vergroot het tekstbegrip van deze leerlingen. Leraren blijken positief te zijn over de meerwaarde van werken met iPads voor kinderen met autisme, met aandachtstekorten en met beperkingen van de fijne motorische controle. Vooral bij de vakgebieden taal en rekenen zijn de ervaringen positief. Daarnaast noemden leraren een sterkere leermotivatie van leerlingen en instructievoordelen als bijkomstige voordelen.

Andere voordelen die zijn genoemd:

  • de technologie maakt individueel onderwijs mogelijk
  • er wordt minder negatieve aandacht van medeleerlingen getrokken
  • veel leraren, ouders en leerlingen hebben al een mobiel apparaat waardoor het gebruik daarvan steeds makkelijker wordt
  • de mobiele apparaten zijn makkelijk mee te nemen

Onderzoek naar de invloed van digitaal lesmateriaal op de sociale competenties en/of executieve functies van leerlingen met gedragsproblemen/psychische stoornissen laten positieve resultaten zien.

Voorwaarden

Om goed met tablets te kunnen werken, geldt een aantal voorwaarden:

  • training voor leraren en ouders op het gebied van technologie
  • professionele ontwikkeling van leraren met betrekking tot het integreren van technologie in de instructie
  • aanschaf en onderhoud van de apparaten en hun toepassing
  • samenwerking tussen school en thuis over omgaan met ict
  • toepassing van mobiele apparaten in verschillende omgevingen (zoals school, thuis)

Uitgangspunt dient altijd te zijn dat het werken met de tablet niet afleidt, maar juist bijdraagt aan de leerervaringen van de leerlingen.

Meer weten?

Lees het volledige rapport opgesteld als antwoord op deze vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

Andere relevante artikelen:

Dit antwoord is tot stand gekomen met dank aan Lisette Uiterwijk (kennismakelaar).

Deze vraag is overgenomen van de Kennisrotonde, het online loket voor de beantwoording van actuele kennisvragen uit en over het onderwijs.

In Gesprek

Deze vraag is beantwoord door de Kennisrotonde, het online loket voor de beantwoording van kennisvragen uit en over het onderwijs

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

In Gesprek

Deze vraag is beantwoord door de Kennisrotonde, het online loket voor de beantwoording van kennisvragen uit en over het onderwijs

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.