Je waardering is verwerkt

Praktijk

Video gebruiken in de les

Kennisnet | Gepubliceerd op 21 april 2015, bijgewerkt op 09 augustus 2017

  • PO
  • VO
  • MBO
  • SO

Op welke manieren kun je video inzetten in de les? Hoe maak ik zelf een goede video voor het onderwijs? En wat zijn voorwaarden voor effectiviteit van videobeelden?

Wil je meer weten over wat de inzet van video kan doen voor het anders organiseren van je lessen? Bekijk dan het artikel over flipping the classroom.

Aan de slag met video in de les

Er zijn veel verschillende manieren waarop je video kunt inzetten in de les.

  • Bekijk met de klas een educatieve video
  • Zet video-instructie in bij flipping the classroom
  • Gebruik video om bepaalde onderdelen van de lesstof beter inzichtelijk te maken
  • Laat leerlingen zelf filmpjes maken. Dat is niet alleen een originele en motiverende manier om leerlingen met lesstof aan de slag te laten gaan, maar meteen een les in een ict-basisvaardigheid. Op die manier werk je aan de digitale geletterdheid van leerlingen.

Als je video inzet om de lesstof aan leerlingen over te brengen, is het interessant om aan de slag te gaan met tools die je video interactiever maken. Zo kun je met verschillende programma’s vragen aan je video toevoegen of volgen op welke manier je leerlingen met de video aan de slag gaan. Bekijken ze een bepaald stukje van de video bijvoorbeeld vaker opnieuw? Dan is dat misschien wel een aanwijzing dat dit onderdeel van de lesstof extra lastig is.

Bij elke inzet van video in de les is het van belang dat de leraar stilstaat bij de didactische kwaliteit van het materiaal. Daarbij kan hij inzichten uit de cognitieve wetenschap gebruiken. Verderop in dit artikel lees je hier meer over.

Zelf een video maken

Als je zelf een video gaat maken kan het helpen om het proces in meerdere stappen op te delen.

Afbakening van het onderwerp en het doel formuleren.
Een videofilm moet niet te lang duren of te breed en daardoor oppervlakkig worden. In deze stap formuleer je een concreet en afgebakend doel voor je video.

Uitwerken van de inhoud in een script
In deze stap ga je je de inhoudelijke leidraad voor je video uitwerken in een script of scenario. Hoe gaat de film eruit zien? Wie of wat ga je filmen? En waar en in welke volgorde? En hoe lang mag de film en mogen de scènes duren?

Het filmen zelf
Aandachtspunten bij het filmen zijn: maak niet te veel bewegingen met de camera (in- en uitzoomen of van links naar rechts) en let op het geluid. Zijn er niet te veel afleidingen en geluiden op de achtergrond?

De montage
Monteren kost vaak veel tijd, afhankelijk van de kwaliteit van je script, het montageprogramma dat je gebruikt en de eisen die je zelf stelt. Let bij het monteren op de rode draad en de opbouw van je verhaal.

De lancering en promotie
Laat de video eerst eens aan iemand zien die niets van het onderwerp weet. Is het voor diegene begrijpelijk? Vervolgens kun je de video inzetten voor het doel dat je voor ogen had: voor collega’s, leerlingen, als onderdeel van een online les etc.

Wanneer is leren met video effectief?

Als je aan de slag gaat met video in de les is het goed om te weten welk soort beelden leerlingen helpen bij het leren. Niet elke vorm is even geschikt.

Effectief leren van multimediale bronnen

In het artikel ‘Effectief leren van multimediale bronnen’ van Liesbeth Kester en Jeroen van Merriënboer vind je meer informatie over hoe leerlingen het beste leren van multimedia.

Het segmentatieprincipe
Als de leerlingen nog niet veel voorkennis hebben over het onderwerp is het effectief om het filmpje in stukjes op te knippen. Leerlingen krijgen zo steeds even de gelegenheid om de informatie te verwerken voordat zij weer nieuwe informatie krijgen. Als leerlingen al meer weten over een onderwerp is segmentatie niet effectief.

Het ‘in je eigen tempo principe’
Als leerlingen zelf het presentatietempo van een video kunnen bepalen, geeft dat hun de ruimte om de nieuwe informatie goed te verwerken.

Aandacht richten met signalering
Signalering betekent: de aandacht richten naar de belangrijkste onderdelen het leermateriaal.  Signalering in film kan door het gebruik van bepaalde technieken zoals inzoomen, of door het toevoegen van visuele cues (pijltjes of gekleurde kaders) of sociale cues (intonatie, gebaren).

Gebruik van modelvoorbeelden
Mensen leren van het goede voorbeeld van anderen: dat noemen we observationeel leren van voorbeelden. In een ‘videomodelvoorbeeld’ doet iemand (het ‘model’, bijvoorbeeld de leraar) een taak of handeling in beeld voor, gecombineerd met een voice-over. Leerresultaten na het bestuderen van voorbeelden (afgewisseld met zelf oefenen) zijn beter dan na alleen zelf oefenen.

Het werkt beter als de lerenden het gezicht van ‘het model’ niet zien. De aandacht wordt dan volledig gericht op het volgen van de taak en niet op het gezicht van het model.

De cognitieve multimediatheorie van Mayer

De cognitieve multimediatheorie van Mayer is gebaseerd op inzichten uit de cognitieve wetenschap over hoe mensen informatie verwerken. Op basis van deze inzichten formuleert Mayer verschillende ontwerpprincipes voor multimediaal leermateriaal. Voor video zijn de volgende inzichten relevant:

  • leerlingen leren beter van gesproken tekst in combinatie met afbeeldingen (auditieve én visuele informatie) dan van visuele of auditieve informatie alleen.
  • leerlingen leren beter wanneer woorden en beelden die over hetzelfde gaan op hetzelfde moment worden genoemd of weergegeven.
  • leerlingen leren beter wanneer er zo min mogelijk afleidende en overbodige informatie wordt toegevoegd.
  • Als informatie visueel wordt gerepresenteerd werkt het goed om daar gesproken tekst aan toe te voegen. Het toevoegen van geschreven tekst aan plaatjes of animaties maakt het lastiger om het geleerde goed te verwerken.

Op zijn YouTube-kanaal legt Don Zuiderman van de Hogeschool Utrecht de cognitieve multimediatheorie van Mayer uit.

Links

Referenties

Titel Educatieve videotoepassingen in het VO
Beschrijving Uitgevoerd door Universiteit Utrecht / Kennisnet
Auteur(s) F. Alons
Jaar 2008

Titel Effectief leren van multimediale leerbronnen - inleiding en deel 1
Beschrijving 4W Uitgave 4-2013, Kennisnet
Auteur(s) Liesbeth Kester, Jeroen van Merriënboer
Jaar 2013

Titel Waarom leren leerlingen meer van animaties met pauzes?
Beschrijving 4W Uitgave 3-2014, Kennisnet
Auteur(s) Ingrid Spanjers e.a.
Jaar 2014

Titel Voorbeeldig leren
Beschrijving Uitgevoerd door de Erasmus Universiteit
Auteur(s) T.A.M.J. van Gog
Jaar 2013

Titel Observationeel leren van videovoorbeelden
Beschrijving 4W uitgave 1-2012, Kennisnet
Auteur(s) Vincent Hoogerheide, Sofie Loyens, Tamara van Gog
Jaar 2012

Titel Learning from video modeling examples: Effects of seeing the human model's face
Beschrijving Computers & Education, 72, 323-327.
Auteur(s) Gog, T. van, Verveer, I. & Verveer, L.
Jaar 2014

Kennisnet
Kennisnet

Kennisnet is de publieke organisatie voor onderwijs en ict

Kennisnet.nl
Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

Geef jouw waardering: (klik om te waarderen)

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Leraar24 staat het delen, aanpassen en gebruiken van de gepubliceerde content op deze website toe, tenzij anders aangegeven, onder de voorwaarden in de Disclaimer.

Gerelateerd