Vso-leerlingen behalen schooloverstijgend hun vmbo-diploma

lerarenredactie | 17 augustus 2018

Het Odyzee College is een school voor voortgezet speciaal onderwijs voor leerlingen met een psychosociale problematiek. Een aantal leerlingen van de bovenbouw van deze school volgt al praktijkvakken op de Pontes Scholengroep, een reguliere vmbo. Deze samenwerking zorgt voor een leerroute die leerlingen de kans biedt op een volledig vmbo-diploma in plaats van deelcertificaten. Met dit diploma kan de vso-leerling direct doorstromen naar het mbo. Marcel Janse heeft deze leerroute ontworpen met behulp van het LerarenOntwikkelFonds.

Onderwijs waarbij een vso-leerling een deel van het onderwijs op een andere school volgt noemt men symbiose onderwijs. Deze onderwijsvorm biedt veel voordelen in het kader van passend onderwijs. Leerlingen van het Odyzee College hebben met deze leerroute de mogelijkheid voor het leren van een praktijkvak met daarbij een volledig vmbo-diploma. Het voordeel is dat zij daarbij toch specialistische begeleiding vanuit het vso krijgen.

De theoretische vakken volgen de leerlingen op hun eigen school in het vso van Odyzee College. De praktijkvakken krijgen ze op het vmbo van Scholengroep Pontes. Wekelijks besteden zij dan ook veertien lesuren aan de praktijkvakken op het vmbo gericht van hun profiel. Een profiel bereidt leerlingen voor op hun vervolgopleiding en het werk dat ze uiteindelijk willen doen. Een stage is hiervan een onderdeel.

Meerwaarde van deze leerroute

De vso-leerling krijgt de kans zich te ontwikkelen en ontplooien in de praktijk. Dit zorgt voor zelfvertrouwen. De leerling ziet zichzelf als een individu dat deel uitmaakt van de maatschappij. Dit is belangrijk voor een positief zelfbeeld en eigenwaarde. De gedachte dat het vso het eindstation is, is met deze leerroute verleden tijd.

Andere voordelen zijn:

  • Vso-leerlingen stromen makkelijker door naar het mbo. Het risico op aanspraak op aanvullende voorzieningen wanneer de leerling het werkveld in gaat wordt daardoor kleiner.
  • Scholen in de regio leren van elkaars expertise.
  • Mbo-opleidingen krijgen een grotere instroom op niveau 2.
  • Het bedrijfsleven krijgt een grotere instroom van vaklieden.
  • Leerlingen trainen de executieve functies bijvoorbeeld flexibel omgaan met veranderingen en teleurstellingen en het inschatten en verdelen van tijd.
  • Leerlingen doen veel sociale vaardigheden op in het vmbo zoals nieuwe contacten aangaan, samenwerken en jezelf presenteren.

De geslaagden zitten inmiddels op het mbo. ZIj presteren goed en hebben een sterke basis vanuit het symbiose onderwijs.

Criteria leerroute

Niet elke leerling is geschikt voor symbiose onderwijs. Daarom zijn er verschillende criteria om te bepalen welke leerlingen geschikt zijn voor deze leerroute.

De leerling:

  • kan in twee onderwijsvormen functioneren
  • heeft eigen vervoer en kan zelfstandig functioneren in het verkeer
  • durft een hulpvraag te verwoorden in een nieuwe setting
  • kan functioneren in een groep
  • kan zelfstandig functioneren
  • staat open voor correctie en sturing
  • kan vaststellen waar een opdracht aan moet voldoen.
  • kan oplossingsgericht denken
  • is verantwoordelijk
  • kan reflecteren op zijn ontwikkeling
  • is lichamelijk in staat zijn werk te verrichten
  • kan plannen en heeft inzicht in tijd

Bundelen van expertise vso en vmbo

Het mooie van deze gemengde leerroute is dat de leerling begeleiding krijgt vanuit het vso. Op het Odyzee zit veel expertise in het omgaan met leerlingen met psychosociale problematiek. Marcel Janse deelt zijn expertise met de docenten van het vmbo zodat ook zij goed leren omgaan met deze leerlingen met een speciale aanpak.

Marcel begeleidt de docenten en de leerlingen tijdens de praktijklessen in de vorm van coaching on the job. In gesprekken op de werkvloer bespreekt hij wat goed gaat, waar hulp nodig is en waar een situatie verbeterd kan worden. Door het regelmatig bespreken en registreren van de ontwikkeling van de leerling is de begeleiding optimaal.

Begeleiding van de vso-leerling

De leerling krijgt op het vmbo begeleiding van een mentor uit het vso. De mentor zoekt de leerlingen op in de les, bevraagt ze, geeft aanwijzingen en laat hen zelf met oplossingen komen. Een goede balans tussen sturing en vrijheid geven is belangrijk in hun weg naar zelfstandigheid.

De docenten van het vmbo houden rekening met deze leerlingen met een zorgbehoefte door ze veel structuur en duidelijkheid te geven. Leraren maken veel gebruik van korte enkelvoudige instructies en open vragen. Bijvoorbeeld: “Verwissel de voorwielen met de achterwielen. Leg me uit hoe je te werk gaat.”

LOF-initiatief

Marcel Janse heeft een subsidie van het LerarenOntwikkelfonds (LOF) ontvangen. Met de tijd en middelen die er door de LOF-subsidie beschikbaar kwamen, kon Marcel:

  • de leerroute aan alle wet- en regelgeving van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) laten voldoen.
  • de leerroute borgen in het schoolplan.
  • zijn idealen en expertise delen. Hij coacht leraren, geeft presentaties en schrijft diverse artikelen voor passendonderwijs.nl, de lerarenagenda en het lerarenontwikkelingsfonds. Hierdoor hebben ook andere scholen profijt van zijn LOF-subsidie.

Groot denken, klein beginnen

Deze leerroute ontstond vijf jaar geleden uit een ideaal van Marcel Janse om het beste uit ieder kind te halen. Dat ideaal is uitgegroeid tot een geformaliseerde leerroute. De leerlingen kunnen nu een diploma halen terwijl dat eerder niet mogelijk was. De droom van Marcel Janse gaat verder dan dat. Hij wil dat iedere vso-leerling met de leerweg basisberoeps (bb) of basiskader (bk) een volledig vmbo-diploma haalt. Eerst op zijn school, maar met als ideaal in heel Nederland.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.