Wat betekent speciaal onderwijs op een cluster 4-school?

lerarenredactie | bijgewerkt op 06 april 2010

Het speciaal onderwijs is er voor leerlingen die specialistische begeleiding nodig hebben. Het speciaal onderwijs bestaat uit vier clusters. De clusters zijn ingedeeld op de problematiek van deze leerlingen. Een leerling met ernstige gedragsproblemen of een psychiatrische problematiek gaat naar een cluster 4-school.

Onder cluster 4 vallen scholen:

  • voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen (ZMOK)
  • verbonden aan een pedologisch instituut (PI- scholen)
  • verbonden aan gesloten jeugdinrichtingen (justitie en jeugdzorg).

ZMOK-scholen

Op een ZMOK-school zitten leerlingen met ernstige ontwikkelingsproblemen en/of psychiatrische problemen. De scholen zijn er voor leerlingen tussen de vijf en twintig jaar. De gedragsproblemen van kinderen op een ZMOK-school kunnen aangeboren zijn, maar kunnen ook veroorzaakt worden door factoren buiten de leerling.

De school richt zich vooral op de sociaal- emotionele ontwikkeling van het kind. Er wordt veel structuur geboden en de kinderen wordt geleerd hoe om te gaan met hun problemen. Omdat ieder kind zijn eigen achtergrond en problemen heeft, is individuele aandacht belangrijk en zijn de groepen klein.

Pedologisch-Instituutscholen

Pedologisch- Instituutscholen (PI-scholen) zijn scholen voor kinderen van 4 tot 12 jaar met ontwikkelings- of gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Dit zijn kinderen die (faal)angstig zijn, moeite hebben met communiceren, last hebben van depressie of stoornissen binnen het autistisch spectrum. Ze redden het niet op een reguliere school, omdat ze in zichzelf gekeerd zijn en niet goed in een groep kunnen functioneren.

Naast didactiek staat op een PI-school ook de pedagogiek centraal. De kinderen worden geholpen bij het omgaan met hun beperkingen. De school is gericht op het stimuleren van samenwerking, concentratie, zelfstandig werken en communicatie. Rust, duidelijkheid en voorspelbaarheid zijn belangrijk.

Scholen verbonden aan gesloten jeugdinrichting

In justitiële inrichtingen verblijven minderjarige jongeren die worden opgevoed en behandeld op basis van justitiële maatregelen. Als de jongere leerplichtig is, dan volgt hij onderwijs binnen de inrichting. Het onderwijs wordt gegeven door een school voor speciaal voortgezet onderwijs in de regio en behoort tot het vaste dagprogramma.

Voordat de jongere het onderwijs kan volgen, wordt er een intake-onderzoek gedaan om te bepalen op welk niveau hij onderwijs kan volgen. De concrete invulling hangt af van factoren als leeftijd, capaciteiten en interesses.

Meer weten?

Wil je meer informatie over de andere clusters van het speciaal onderwijs? Lees dan het artikel Speciaal onderwijs.

Wil je mooie praktijkvoorbeelden op cluster 4- scholen zien?

Op de website van het Landelijk Expertisecentrum Speciaal Onderwijs vind je meer informatie over het speciaal onderwijs

Bijlagen

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.