onderzoek

Wat is het effect van een continurooster op leerlingen in het basisonderwijs?

Kennisrotonde | 15 mei 2018

  • PO
Bij een continurooster blijven de leerlingen van de school verplicht tussen de middag over op school. Ondanks positieve oordelen van leraren en directie op scholen met een ‘5-gelijke-dagen-model’ (variant van continurooster) ontbreekt wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van een continurooster. Wel zijn er beperkte resultaten van onderzoek naar het bioritme van basisschoolkinderen in relatie tot hun functioneren en leerprestaties. Die suggereren dat de beste tijd om met meer aandacht en concentratie te werken tussen 10 en 12 uur en tussen 14 en 16.30 uur ligt. Een continurooster zou dan slecht aansluiten bij het concentratievermogen van de leerlingen.
Meisjes eten lunch aan schooltafel

Bij een continurooster maakt de pauze tussen de middag deel uit van de schooltijd. Leerlingen eten kort op school met de leerkracht, waarna ze nog een kwartier tot half uur spelen. Het idee is dat de kortere onderbreking van het lesprogramma goed is voor het creëren van rust in de klas. Het opstartmoment na (een soms onrustige) lunch en lange pauze verdwijnt namelijk op deze manier. Kinderen zouden in het ritme blijven en het lesprogramma ’s middags makkelijker oppakken.

Effectieve onderwijstijd

Van de leraren die werken op een ‘5-gelijke-dagen-model’-school (een variant van het continurooster), is tussen de veertig en de vijftig procent van mening dat de effectieve onderwijstijd hierdoor is toegenomen. Van de onderwijspersoneelsleden meent vijftien tot twintig procent dat de effectieve onderwijstijd juist is afgenomen. Ook het oordeel van de schooldirecties over het 5-gelijke-dagenmodel is positief. De invoering heeft volgens hen geleid tot meer rust in de school, meer tijd voor leerkrachten om na schooltijd op school nog dingen te doen, en meer duidelijkheid voor ouders en leerlingen.

Bioritme

Onderzoek waarin een directe koppeling is gelegd tussen het hanteren van een continurooster en de onderwijskwaliteit of leerprestaties, ontbreekt. De bevindingen van Geert Driessen, Cees Claassen en Frederik Smit zijn in dit geval opvallend. In hun internationale reviewstudie (2010) naar effecten van verschillende invullingen van de schooldag, de schoolweek en het schooljaar gaan zij specifiek in op wat bekend is over bioritme en dagarrangementen. Het weinige onderzoek op dit terrein laat zien dat de beste leertijd voor leerlingen om geconcentreerd te werken tussen 10 en 11.30 à 12 uur en tussen 14 en 16.30 uur ligt. Dat zou betekenen dat bij een continurooster leerlingen op biologisch gezien ongunstige leertijden toch onderdelen van het lesprogramma krijgen aangeboden. Op dat moment (tussen 12 en 14 uur) zou het juist beter zijn te ontspannen met rust, beweging en recreatie. Daarna neemt het concentratievermogen van leerlingen weer toe.

Meer weten?

Lees het volledige rapport geformuleerd als antwoord op de vraag, inclusief geraadpleegde bronnen.

In gesprek
In gesprek

Deze vraag is beantwoord door de Kennisrotonde, het online loket voor de beantwoording van kennisvragen uit en over het onderwijs.

Kennisrotonde
Nog vragen?

Leraar24, het LerarenOntwikkelFonds en de Kennisrotonde helpen je graag.

Stel je vraag!

geef jouw waardering:

(klik om te waarderen)

Schrijf zelf een reactie

Als je je e-mailadres invult kunnen wij reageren op je reactie. Het e-mailadres wordt niet op de site getoond.

Gerelateerd