Wat is het belang van cultuuronderwijs?

LKCA | bijgewerkt op 20 december 2017

Cultuuronderwijs is doelbewust leren over en door middel van kunst, erfgoed en media via gerichte instructie. Een overzicht van doelen en eindtermen, plus enkele goede voorbeelden uit de praktijk.

Leerlingen werken via cultuuronderwijs aan hun culturele competenties en ontdekken hun talenten. Ze doen kennis op over de kunstdisciplines, over cultureel erfgoed en over media(kunst), als fenomeen en als expressie- en communicatiemiddel. Ze leren technieken en (denk)vaardigheden en ontwikkelen een open houding ten aanzien van cultuur. De wereld van kunst en cultuur biedt leerlingen een rijke leeromgeving.

Leren van cultuuronderwijs

Leerlingen leren op verschillende manieren van cultuuronderwijs:

Door actief bezig zijn, zelf iets te maken en betekenis of emotie te communiceren. Bijvoorbeeld creatief omgaan met beeld, geluid, tekst en beweging.

  • Door het kijken en luisteren naar cultuuruitingen, cultuurbezoek en lezen over cultuur. Bijvoorbeeld het zich een eigen oordeel vormen.
  • Door te reflecteren op eigen werk en dat van anderen, kunstenaars bijvoorbeeld. Cultuuronderwijs stimuleert reflectie op cultuur, in heden en verleden, en op de eigen plek in de wereld.

Kerndoelen en eindtermen

De doelen voor cultuuronderwijs zijn vastgelegd in kerndoelen en eindtermen:

  • Kerndoelen Kunstzinnige oriëntatie en Oriëntatie op jezelf en de wereld in het basisonderwijs
  • Kerndoelen Kunst en cultuur voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs
  • Eindtermen voor de kunstvakken in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs: CKV, kunst algemeen, muziek, beeldende kunst en vormgeving (tekenen, handvaardigheid, fotografie, film, audiovisuele vorming), theater en dans.

Vakoverstijgend

Kunst, erfgoed en media worden ook vaak gekoppeld aan andere vakken, zoals geschiedenis, aardrijkskunde en maatschappijleer en aan een terrein als burgerschapsvorming. In een brede opvatting van cultuuronderwijs heeft cultuur binnen alle leergebieden een plek. Cultuur is dan een proces van omgaan met en interpreteren van de ons omringende wereld.

Voorbeelden van cultuuronderwijs

  • Hoe stimuleer je creativiteit bij kinderen als leerkracht? Wat voor soort opdrachten geef je, waardoor ze ook echt creatief aan de slag kunnen en hoe begeleid je ze in een creatief proces? Bekijk voor antwoorden de video Afkijken mag.
  • Op de cultuurparelschool OBS De Tjotter komen alle kinderen op structurele wijze in aanraking met kunst en cultuur. In dit videoportret wordt verteld hoe De Tjotter haar cultuuronderwijs heeft ingericht en wat de kracht is van deze werkwijze.
  • Op PCB De Buitenburcht wordt cultuuronderwijs volledig geïntegreerd in het thematisch werken en het onderzoekend leren dat door de school wordt gebruikt. Kinderen werken met hun handen, bewegen, zingen of bezoeken een kerk of een kunstwerk in hun omgeving waardoor de lesstof beklijft.

Deze publicatie kwam tot stand in samenwerking met LKCA (Landelijk Kennisinstituut Cultuuronderwijs en Amateurkunst) en FLECK (Expertisecentrum Cultuureducatie Flevoland).

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.