Leraar24.nl

Met faalangst bedoelen we onder invloed van de angst om goed te presteren zo geblokkeerd raken, dat het resultaat van je prestatie onder de potentiële mogelijkheden ligt. Eigenlijk is het de angst voor wat er gebeurt als je slechter presteert dan voorzien.

Drie soorten faalangst

• Cognitieve faalangst
  Dit is faalangst, die te maken heeft met het leren, zoals een proefwerk of overhoring. Cognitieve faalangst komt voornamelijk voort uit taakopdrachten, die te maken hebben met het schoolse leren. Het betreft het oppakken van nieuwe leerstof, alswel het toetsen van bestudeerde stof.
• Sociale faalangst
  Sociale faalangst is een angst, die optreedt wanneer kinderen voor een bepaalde sociale taak staan, zoals de omgang met andere leerlingen of leraren.
• Motorische faalangst
  Angst die gepaard gaat met het gebruiken van je lijf (vooral bij gym). De angst om te mislukken zorgt voor een verkrampte houding waardoor ze dingen niet meer kunnen.

Herkenning
Faalangst herkennen is moeilijk. Het zijn niet zozeer de leerlingen die stil en angstig in een hoekje zitten. Veel vaker zijn het leerlingen die maskerend gedrag vertonen, zoals clownesk of heel stoer. Pubers zijn goed in het verbergen van hun angsten. Door vervolgens te praten over dit gedrag kun je er als leraar achter komen of er faalangst achter zit.

Concrete tips

• Het is erg belangrijk om faalangst niet af te doen als iets geks of abnormaals. Laat juist zien dat er veel mensen last van hebben en dat dat niet erg is. Een groot probleem bij faalangst is dat mensen erg bang zijn om het toe te geven.
• Faalangstige leerlingen zien in een nieuwe opdracht meestal iets bedreigends, nieuwe mogelijkheden tot mislukken. Bij de instructie van nieuwe leerstof kan het helpen op om een doelstelling, afgepaste instructiemomenten en tussendoor kleine verwerkingstaken te formuleren.
• Faalangst is menselijk, praat erover in de klas. Als leerlingen beseffen en ervaren, dat ieder levend wezen momenten van faalangst kent, scheelt dat veel in hun eigen beleving daarvan. Het maakt hen minder uniek in de 'pijn van het leven'.
• Zoek evenwicht tussen negatieve en positieve reacties. Faalangstige kinderen hebben vaak alleen maar aandacht voor negatieve opmerkingen over hun gedrag. Dus speel als leraar extra in op de momenten dat er een positieve reactie gegeven kan worden.
• Mislukken mag. Leraren focussen erg vaak op presenteren. Hierdoor krijgt de leerling het gevoel dat mislukken geen optie is.

Training
De inhoud van de training is vooral gebaseerd op rationele technieken ('het beïnvloeden van je gedachten'), ontspanningstechnieken en simulatieoefeningen. Daarnaast is samenwerking met ouders een expliciet onderdeel van deze aanpak. Ze worden betrokken bij opzet en uitvoering van het trainingsprogramma.