praktijk
po

Handelingsgericht werken: zo voer je een goed gesprek met leerling en ouders

Ouders en school hebben elkaar nodig om een kind succesvol te laten leren. Bij handelingsgericht werken zorgt een school op een systematische manier voor een goede samenwerking tussen alle partijen in het onderwijs, met de onderwijsbehoefte van het kind als vertrekpunt. Bekijk hoe leraren van verschillende scholen een goed gesprek met ouders en leerlingen voeren, en in samenspraak passende ondersteuning bieden.

  • Embedcode

Je brengt een kind een stap verder door systematisch en planmatig te werken, maar ook door goed onderwijs en passende ondersteuning te bieden. Dat is het uitgangspunt van handelingsgericht werken. Gesprekken met ouders en leerlingen over wat ze willen leren (ook in houding en gedrag) en wat ze daarbij nodig hebben, is een belangrijk onderdeel. 

Structureer leerlinggesprek met formulier

‘Er wordt heel vaak over leerlingen gepraat, maar bij handelingsgericht werken is het juist belangrijk om mét leerlingen te praten’, zegt Noëlle Pameijer, school- en kinderpsycholoog en expert op het gebied van handelingsgericht werken. Een formulier helpt om het gesprek te structureren, legt zij uit in bovenstaande video. Daarin zie je ook hoe een leraar op de Annie M.G. Schmidtschool, een sbo-school in Hilversum, dat in de praktijk brengt. Onderdelen van een leerlinggesprek zijn bijvoorbeeld:

  • Wat ik nu al kan
  • Wat ik straks wil kunnen 
  • Om dat te bereiken ga ik…
  • De leraar helpt mij door…
  • Mijn ouders helpen mij door…
  • Materialen of iemand anders die mij helpt…

Tips voor leraren om een goed leerlinggesprek te voeren

  • Zorg voor een rustige plek om te praten
  • Bereid het gesprek en de vragen goed voor
  • Spreek positieve verwachtingen uit die je hebt van een kind  
  • Luister open en oprecht naar wat de leerling aangeeft 

Gesprek met leerling: een kindplan

Op basisschool Kleine Prins in Ede zijn zowel leraren als de leerlingen en hun ouders positief over de leerlinggesprekken. Leerlingen leren zo kritisch denken, vinden het leren zinvoller en hun welbevinden neemt toe. Leraar Daphne Kupers: ‘In groep 5/6 zijn leerlingen al bewust van hun leerproces. Ze kunnen goed meedenken.’ Door die eigen verantwoordelijkheid is de leerling meer betrokken en gemotiveerd, vertellen de leraren in onderstaande video. Zij maken vervolgens met de leerling een plan om de doelen te bereiken die ze besproken hebben. Na ongeveer drie weken evalueren ze hoe het gegaan is. Bekijk de video hieronder.

  • Embedcode

Gesprek met ouders: een gedeeld belang

Op de Annie M.G. Schmidtschool staat ouderbetrokkenheid ook hoog op de agenda. Constructief communiceren zorgt voor vertrouwen in elkaar. De school heeft met alle ouders een kennismakingsgesprek, want zij hebben waardevolle informatie over hun kind. In de video zie je hoe ouders en leraren een gesprek voeren over het rapport. Psycholoog Noëlle Pameijer legt uit hoe ouders en leraren kunnen werken aan hetzelfde doel: de ontwikkeling van het kind.

  • Embedcode

Gouden driehoek

Op basisschool De Maten in Den Ham voeren ze driehoeksgesprekken, ook wel de gouden driehoek genoemd. De leerling, leraar en ouders bespreken samen aan welke doelen het kind gaat werken. Het kan gaan om leerdoelen, maar ook om houding of gedrag. In de video vertelt leraar Eline van der Vegt dat leerlingen heel goed kunnen aangeven wat er speelt en dat het nuttig is als ouders daarin worden meegenomen. Ter voorbereiding op het gesprek vullen de ouders en leerlingen een gespreksformulier in. Door met zijn drieën om tafel te zitten zijn de afspraken die worden gemaakt dan meteen duidelijk. Bekijk de video hieronder.

  • Embedcode

Omgekeerde oudergesprekken

Basisschool de Van Doornschool in Kockengen doet het net iets anders: zij voeren zogeheten omgekeerde oudergesprekken. Niet de gangbare 10-minutengesprekken waarin de leraar vertelt over de leerprestaties van een kind, maar juist de ouders die vertellen hoe het gaat en wat hun kind nodig heeft. De leraren gaan ervan uit dat zij hun kind het best kennen en dat ze van daaruit samen doelen kunnen stellen. De omgekeerde oudergesprekken vinden aan het begin van elk schooljaar plaats. De school gebruikt hiervoor een formulier als hulp om het gesprek op gang te brengen. De ervaring van leraren is dat ouders het soms best lastig vinden om onder woorden te brengen wat hun kind nodig heeft, maar juist door het gesprek kunnen ze samen goede ondersteuning bieden. Bekijk de video.

  • Embedcode

Handelingsgericht werken: uitgangspunten en effecten

Handelingsgericht werken gaat uit van een aantal principes om goed onderwijs en passende ondersteuning te bieden aan elke leerling. Dat zijn onder andere:

  • Doelgericht werken
  • De onderwijsbehoeften van het kind staan centraal
  • Wisselwerking, afstemming en constructieve samenwerking tussen alle betrokkenen bij het onderwijs, zoals het kind, ouders, leraren, intern begeleiders, schoolleiders en andere deskundigen 
  • De werkwijze is systematisch en transparant

Uit onderzoek van de Onderwijsinspectie blijkt dat handelingsgericht werken effectief kan zijn om op een systematische manier kwaliteitsaspecten van het onderwijsleerproces, zorg en begeleiding en kwaliteitszorg te bewerkstelligen. Het stimuleert opbrengstgericht werken en dat verbetert de leerresultaten. Lees meer hierover in de uitleg en achtergrond van handelingsgericht werken in de publicatie van het NJI.  

Meer weten?


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.