Zo ondersteun je de les met educatieve video’s

lerarenredactie | bijgewerkt op 27 mei 2019

Veel leraren gebruiken educatieve video’s in de les. Voordat je hiermee aan de slag gaat, is het goed om te weten welk soort videobeelden leerlingen helpen bij het leren. Niet elke video is hiervoor even geschikt. Uit onderzoek naar de effectiviteit van educatieve video’s van Winnifred Wijnker, promovendus bij het Freudenthal Instituut, blijkt dat een goed gekozen doelstelling tot betere leerresultaten leidt.

De inhoud is uiteraard het uitgangspunt bij het zoeken van een educatieve video. Om uiteindelijk een goede video te selecteren is het van belang dat je het didactisch doel scherp hebt. Dat blijkt nog niet zo eenvoudig. Uit het onderzoek van Wijnker blijkt dat leraren het lastig vinden om het precieze doel aan te geven en ze video’s vooral als leuke start van de les gebruiken.

Doelstellingen bij de inzet van educatieve video’s

Voorbeelden van didactische leerdoelen waarvoor je educatieve video’s in kunt zetten zijn:

  • Leren zien: waarbij de leerling leert iets te herkennen en te ontwaren.
  • Leren zeggen: waarbij de leerling feiten kan reproduceren en iets uit kan leggen.
  • Leren doen: waarbij de leerling bepaalde handelingen uitvoert en bepaald gedrag vertoond.
  • Geëngageerd raken: waarbij de leerling interesse ontwikkelt voor het onderwerp en theorie kan contextualiseren.

Wat werkt wel?

Bij elk leerdoel past een andere video. Voor informatieoverdracht zijn professioneel geproduceerde video’s die veel informatie geven geschikt. De uitlegvideo die in dit onderzoek goed werkte was de animatie Dr. Quantum. De experimenten werden levendig in beeld gebracht. Maar als je de betrokkenheid van je leerlingen wilt vergroten, kun je het beste een video met sturende authentieke vragen gebruiken, zoals in het filmpje Zoek het uit! Aarde van het Klokhuis, vanaf minuut 6 tot 12.30. Een video die voor het doel ‘Leren doen’ wordt gebruikt, laat handelingen of gedragingen zien. Vaak gebeurt dit stapsgewijs zodat de leerlingen ze kunnen nadoen.

Wat werkt niet?

De meeste educatieve video’s zijn uitlegvideo’s waarbij de leraar of een andere professional een instructie geeft. Een bekend probleem is dat leerlingen niet goed opletten bij een uitleg die logisch en gemakkelijk te volgen is. Ze worden niet gestimuleerd om zelf na te denken en zien uiteindelijk vooral hun voorkennis bevestigd worden, ook als die voorkennis onjuist of incompleet was (Muller, 2008).

Educatieve video’s kiezen

Veel leraren willen bij het kiezen van een video aan verschillende leerdoelen aandacht geven. De vraag ‘wat moet de video bij mijn leerlingen teweegbrengen?’ is het belangrijkste doel bij het kiezen van een video. Volg bij de keuze van een educatieve video de volgende stappen:

  1. Bepaal het onderwerp van de video
  2. Formuleer een concreet leerdoel dat je wilt bereiken
  3. Kies een video die past bij het leerdoel

Praktische tips bij gebruik van educatieve video’s

  • Zet de video af en toe stil, geef aanvullende uitleg of stel een vraag waarmee je leerlingen aan het denken zet of checkt of ze de informatie begrepen hebben.
  • Bedenk vooraf hoe je de video gaat introduceren. Dit is ook afhankelijk van je leerdoel.
  • Soms gaan videofragmenten erg snel. Houd hier in je voorbereiding rekening mee door bijvoorbeeld het onderwerp wat duidelijker in te leiden of laat fragmenten twee keer zien.
  • Bedenk wat je de leerlingen na het zien van de video laat doen. Om misconcepties te voorkomen, is het belangrijk om in een nagesprek te controleren of de leerlingen de informatie goed begrepen hebben.
  • Laat de leerlingen vragen stellen over het onderwerp van de video. Geef niet direct antwoord of uitleg, maar laat ze zelf nadenken over mogelijke antwoorden.

Meer weten over educatieve video’s in de les?

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.