praktijk
po
vo
mbo
so

Video gebruiken in de les: zo doe je het goed

Veel leraren maken gebruik van video of filmpjes in hun les. Dat kan op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door leerlingen met video extra instructie te geven of door filmpjes in te zetten ter illustratie van de lesstof. Je kunt bestaande video’s gebruiken of zelf nieuwe filmpjes maken. Hoe bepaal je of een video didactisch goed in elkaar zit?

Meisje met videocamera

Wil je een van je lessen verrijken met video? Dan is er aan aanbod geen gebrek met dank aan online videodiensten als YouTube. Maar dat maakt het kiezen van de juiste video des te lastiger. In dit artikel leggen we uit hoe je een goede onderwijsvideo kiest en waar je op moet letten bij het tonen van een video in de les.

Een doel bepalen

Bedenk voor je een video kiest met welk doel je de video wilt tonen. Wat wil je er bij je leerlingen mee bereiken? De Universiteit Utrecht deed onderzoek naar het kiezen van een goede onderwijsvideo en formuleerden hiervoor 4 doelen:

1. Leren zien

Je wilt leerlingen iets leren herkennen of opmerken. Video’s die dingen tonen zonder al te veel uit te leggen passen hier goed bij.

2. Leren zeggen

Je wilt leerlingen leren hoe ze iets moeten uitleggen of feiten laten reproduceren, Hier passen video’s bij die veel uitleggen en achtergrondinformatie geven in een heldere structuur. Uit het onderzoek bleek dat het belangrijk is dat de uitleg visueel aantrekkelijk in beeld wordt gebracht en dat het bijvoorbeeld niet alleen een pratend hoofd is.

3. Leren doen

Moeten leerlingen zelf iets leren doen door handelingen uit te voeren of bepaald gedrag te vertonen? Dan past een video die dit stapsgewijs aan de hand van bijvoorbeeld close-ups laat zien het beste.

4. Geëngageerd raken

Wil je dat leerlingen echt betrokken raken en interesse ontwikkelen voor een onderwerp? Kies dan een video die een echt probleem aankaart of iets toont dat past in de leefwereld van je leerlingen. Video’s die letterlijk vragen stellen – veel Klokhuis filmpjes doen dit – bleken in het onderzoek bijzonder effectief om betrokkenheid bij een onderwerp te vergroten.

Download de pdf Een goede onderwijsvideo dient een helder doel op de website van Universiteit Utrecht voor meer informatie over het stellen van doelen voor video’s in de les. Meer weten over het onderzoek van de Universiteit Utrecht? Lees het artikel Hoe kun je leren ondersteunen met video? op uu.nl. 

Principes voor effectief leren via video

Leren betekent niets anders dan iets opnemen in je geheugen. Effectief leren betekent dat je dat duurzaam doet. Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar hoe mensen informatie opnemen uit video’s. Hieronder noemen we de belangrijkste principes:

Segmentatie

Hebben leerlingen weinig voorkennis? Knip de video dan in stukjes. Zo krijgen kinderen de kans informatie stap voor stap te verwerken. Als leerlingen al meer weten over een onderwerp is segmentatie niet nodig.

In je eigen tempo

Geef leerlingen de ruimte om zelf de video te stoppen en weer verder af te spelen. Zo verwerken ze de informatie in hun eigen tempo. 

Aandacht richten met signalering

Met signalering laat zien waar een kijker echt op moet letten in een video. Dat kan met visuele cues als inzoomen, pijltjes of gekleurde kaders of met sociale cues als intonatie en gebaren. Dit is vooral belangrijk om op te letten als je zelf een video maakt.

Luisteren en kijken gaat beter dan lezen en kijken

Gesproken tekst werkt beter als ondersteuning van visueel materiaal dan geschreven tekst. Leerlingen leren bovendien beter wanneer woorden en beelden die over hetzelfde gaan op hetzelfde moment worden genoemd of weergegeven. 

Wil je je verder verdiepen in de wetenschappelijke achtergrond van effectief leren via video? Lees dan een van onderstaande onderzoeken:

Zelf video’s (interactief) maken

Hoewel er genoeg aanbod is, kun je natuurlijk ook je eigen lesvideo maken. Hoe je dat goed doet, lees je in ons artikel In 5 stappen een goede lesvideo maken. Je kunt ook je leerlingen zelf een video laten maken. Zo verdiepen ze zich niet alleen in het onderwerp. Ze werken ook meteen aan hun digitale geletterdheid. Maar je hoeft niet zelf aan de slag. Er zijn meer dan genoeg goede video’s te vinden via Schooltv, anderetijden.nl, maar ook via YouTube-kanalen van bijvoorbeeld musea. Zijn bestaande video’s te lang of niet interactief genoeg? Dan kun je ze bewerken en interactiever maken aan de hand van onderstaande tools: 

Thema

Leermiddelen

Onderwerpen

Leeromgeving

Beschrijving
Uitgevoerd door Universiteit Utrecht / Kennisnet
Auteur(s)
F. Alons
Jaar
2008

Beschrijving
4W Uitgave 4-2013, Kennisnet
Auteur(s)
Liesbeth Kester, Jeroen van Merriënboer
Jaar
2013

Beschrijving
4W Uitgave 3-2014, Kennisnet
Auteur(s)
Ingrid Spanjers e.a.
Jaar
2014

Beschrijving
Uitgevoerd door de Erasmus Universiteit
Auteur(s)
T.A.M.J. van Gog
Jaar
2013

Beschrijving
4W uitgave 1-2012, Kennisnet
Auteur(s)
Vincent Hoogerheide, Sofie Loyens, Tamara van Gog
Jaar
2012

Beschrijving
Computers & Education, 72, 323-327.
Auteur(s)
Gog, T. van, Verveer, I. & Verveer, L.
Jaar
2014


E-mailadres wordt niet gepubliceerd. Hiermee kunnen wij reageren op je bericht.