Groepsdynamica

lerarenredactie | bijgewerkt op 21 juli 2011

In een nieuwe klas is het altijd wennen. Want leerlingen moeten wennen aan de leraar, maar zeker ook aan elkaar. De onderlinge rollen worden hierbij verdeeld. Elke klas doorloopt het groepsdynamisch proces op zijn eigen manier. Normaliter duurt dit proces ongeveer zes weken en is het zo rond de herfstvakantie doorlopen. Tegen die tijd is in de klas een veilige, prettige sfeer ontstaan en durven de leerlingen te zeggen wat ze willen zeggen. De groepsdynamica is op orde.

Soms loopt het echter zelfs na de herfst nog niet helemaal lekker in de klas. Het lesgeven gaat moeizaam, de klas is onrustig, de sfeer is simpelweg nog niet wat het moet zijn. De kans is groot dat dit aan de groepsdynamica ligt. Die moet kloppen wil de klas goed functioneren. Als elke leerling zijn plek in de groep kent en daar content mee is, relaties zijn bevestigd en rollen verdeeld, werkt een klas over het algemeen goed. Leerlingen moeten een balans vinden tussen ruimte geven en ruimte nemen. Als een klas blijft stoeien over rollen en invloed dan blijft de sfeer onrustig en komen leerlingen lastiger tot leren. Immers een rustige en veilige klas is een voorwaarde om tot leren te komen. De rol van de leraar in het groepsdynamische proces is van groot belang. Een groep kan bij elke leraar anders functioneren.

Tikboksen

Roel van Beusekom geeft samen met zijn collega Ivo Dokman trainingen op scholen en in klassen waar er nog gesleuteld kan worden aan de groepsdynamiek. In dit filmpje vertelt Roel van Beusekom hoe groepsdynamiek werkt, hoe het proces te herkennen is en zichtbaar wordt welke rol elke leerling speelt in de klas. In de trainingen wordt de bewegingsactiviteit tikboksen gebruikt. Tijdens het tikboksen is duidelijk te zien wie ‘ruimtegevers’ en ‘ruimtenemers’ zijn en wat het effect is op de groep. De activiteit biedt een opening voor gesprekken over hoe leerlingen zich tot elkaar verhouden en kan leiden tot verbetering van de groepsdynamiek. Het doel is een veilige klas waarin iedere leerling durft te zeggen wat hij of zij wil zeggen.

Leraren, afdelingsleiders en directie

De principes ‘ruimte geven’ en ‘ruimte nemen’ zijn vanuit het tikboksen vertaald naar alle vakken in het onderwijs. Naast trainingen met klassen, zijn ook trainingen ontwikkeld voor lerarenteams, afdelingsleiders en directies. Als principes breed toegepast worden ontstaat een herkenbare en duidelijke pedagogische aanpak in de school, waarbij het effect duurzaam van aard is.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.

Leraar24 helpt je graag met kennis over onderzoek en onderwijs in de praktijk.